Μπάρα

Πέμπτη, 9 Απριλίου 2020

Ο κόσμος μετά τον κορωνοϊό, η απειλή του Φρανκενστάιν και γιατί δεν πήρε χαμπάρι ο Τραμπ

Φρανκ Σνόουντεν

Ο κορυφαίος ιστορικός Φρανκ Σνόουντεν στο iefimerida: Ο κόσμος μετά τον κορωνοϊό, η απειλή του Φρανκενστάιν και γιατί δεν πήρε χαμπάρι ο Τραμπ

Κατερίνα Ι. Ανέστη

Είναι εγκλωβισμένος στη Ρώμη. Ο Φρανκ Σνόουντεν, ο ιστορικός του Yale που θεωρείται ο κορυφαίος παγκοσμίως για τη μελέτη των πανδημιών, μιλά αποκλειστικά στο iefimerida για το πώς θα αλλάξει ο κόσμος μας από τον κορωνοϊό, για τις νέες απειλές και το παράδειγμα του Φρανκενστάιν, τους τσαρλατάνους, τον Τραμπ, και αποκαλύπτει ότι κάποιοι ήξεραν ότι θα χτυπήσει η πανδημία αλλά περιφρόνησαν την επιστήμη.

O πατέρας του απήγγειλε Ομηρο στο σπίτι στα ελληνικά και τον δίδαξε ότι μέσα από τις μεγάλες καταστροφές έρχεται η σοφία. «Μεγάλωσα με τον Δία» είπε o Φρανκ Σνόουντεν ο Τρίτος σε μια ομιλία του. Σήμερα, ο ιστορικός του Yale, έχοντας περάσει σαράντα χρόνια μελετώντας τις πανδημίες που άλλαξαν τον κόσμο ως και τις μέρες μας, έγινε απρόσμενα η φωνή που όλοι θέλουν να ακούσουν για να εξηγήσουν τι συμβαίνει με τον κορωνοϊό και πώς θα αλλάξει ο κόσμος μας. Το βιβλίο του «Επιδημίες και Κοινωνία: Aπό τον μαύρο θάνατο ως σήμερα» κυκλοφόρησε μόλις τον Νοέμβριο και είναι το παγκόσμιο sold out με τη μεγαλύτερη λίστα αναμονής. Ολοι θέλουν να τον διαβάσουν. Να τον ακούσουν.

Τον βρήκα στη Ρώμη, εγκλωβισμένο εδώ και έναν μήνα, σε καραντίνα. Εφτασε εκεί πριν από την κρίση, προκειμένου να μελετήσει τα αρχεία του Πάπα του 12ου, που για πρώτη φορά άνοιξαν στο Βατικανό και θα φωτίσουν τη στάση που κράτησε ο Πάπας Πίος για το Ολοκαύτωμα. Μέσω Skype, στο διαμέρισμά του στη Ρώμη, αφού βεβαιωθήκαμε ότι έχουμε γεμάτες κούπες με καφέ μπροστά μας, μιλήσαμε για αυτό που ζούμε, για τον τρόπο που θα αλλάξει ο κόσμος («φυσικά και θα αλλάξει»), για τον κίνδυνο να βυθιστούμε από τσαρλατάνους και κομπογιαννίτες, την περιφρόνηση της επιστήμης από τον Τραμπ που τώρα κοστίζει ζωές στις ΗΠΑ. Αρνείται να δεχθεί ότι η πανδημία είναι πόλεμος («οι στρατιώτες είναι αναλώσιμοι για τους στρατηγούς»), μιλά για ήρωες που δεν κρατούν όπλα αλλά το χέρι μας για να μας παρηγορήσουν καθώς δίνουμε μάχη για τη ζωή μας, προτείνει να συνεργαστούν οι κυβερνήσεις με τους καλλιτέχνες για να τιμηθούν οι νέοι ήρωες της ανθρωπότητας και χτυπά καμπανάκι κινδύνου για τα ολιγαρχικά καθεστώτα, την ακροδεξιά και την αδυναμία της Ευρωπαϊκής Ενωσης να δράσει ως μια οντότητα.

Ο κορωνοϊός θα αλλάξει τον κόσμο μας, τον τρόπο που ζούμε;


Ω ναι! Αναντίρρητα. Και η αλήθεια είναι ότι πρέπει να αλλάξει ο παλιός τρόπος ζωής που μας έφερε στο σημείο όπου βρισκόμαστε. Για να μην γίνουμε ποτέ ξανά τόσο ευάλωτοι όπως σήμερα πρέπει οπωσδήποτε να αλλάξουμε. Η ερώτηση, όμως, είναι αν θα έχουμε την απαραίτητη σοφία, αν θα συνεργαστούμε όπως πρέπει, προκειμένου οι αλλαγές αυτές να είναι θετικές. Ετοιμαζόμουν να σας μιλήσω και σκεφτόμουν ποιο είναι το πραγματικό νόημα του να βρίσκεσαι σε κρίση…

Μια κρίση πρωτόγνωρη με την επιβίωσή μας στο επίκεντρο. Εννοώ, έχουμε ζήσει πολιτικές και οικονομικές κρίσεις, τίποτα όμως σαν και αυτό...

Ακριβώς. Κρίση μπορεί να είναι το να συμβεί κάτι φρικτό, ένας κατακλυσμός, συμφωνείτε; Και όμως, η κρίση μπορεί να γίνει πολύ χειρότερη, αν πάρουμε τις κακές αποφάσεις. Η ελπίδα μου είναι ότι υπάρχει η πιθανότητα να κάνουμε θετικές αλλαγές για να διορθώσουμε τις τακτικές της κοινωνίας μας, του κόσμου μας που μας έκαναν τόσο ευάλωτους. Είναι μια καλή αρχή ότι μέσα σε αυτό που ζούμε έχουμε τον απαραίτητο χρόνο για να ακούσουμε όλοι αυτή την ιδέα και να σκεφθούμε με σοβαρότητα και δημιουργικότητα πώς θα δημιουργήσουμε έναν καλύτερο κόσμο για τα εγγόνια μας. Ναι, αυτή είναι μια ιδέα που μου αρέσει, είναι η ελπιδοφόρα πλευρά αυτού που ζούμε. Να κάνουμε τον κόσμο βιώσιμο και πιο ασφαλή.

Είστε αισιόδοξος, λοιπόν...

Θα σας απαντήσω χρησιμοποιώντας τη φράση ενός θεωρητικού, νομίζω Γάλλου: ο άνθρωπος πρέπει να έχει την απαισιοδοξία της λογικής και την αισιοδοξία της θέλησης.
Ακόμα και εγώ ήξερα ότι δεν είμαστε έτοιμοι, πώς είναι δυνατόν να μην το ξέρει ο Τραμπ και οι άλλοι μεγάλοι ηγέτες. Με τον Τραμπ είναι ξεκάθαρο: απαρνήθηκε την επιστήμη.

Ακόμα και εγώ ήξερα ότι δεν είμαστε έτοιμοι, πώς είναι δυνατόν να μην το ξέρει ο Τραμπ και οι άλλοι μεγάλοι ηγέτες. Με τον Τραμπ είναι ξεκάθαρο: απαρνήθηκε την επιστήμη.




Τα σημάδια αυτού που ζούμε, της πανδημίας, ήταν εκεί αλλά εμείς ήμασταν εντελώς απροετοίμαστοι;

Είναι απολύτως αλήθεια αυτό που λέτε. Θεωρώ μάλιστα ότι η πιο καταθλιπτική δήλωση που άκουσα ως σήμερα εν μέσω της πανδημίας, ήταν η φράση του Τραμπ «ποιος θα μπορούσε να ξέρει…». Η απάντησή μου είναι ότι όλοι έπρεπε να ξέρουν και έχω λόγο που το λέω αυτό: από το 1997 επιστήμονες -κυρίως γιατροί, ιολόγοι και επιδημιολόγοι- έλεγαν ότι μια τεράστια πανδημία είναι αναπόφευκτη. Το ερώτημα δεν είναι αν, αλλά πότε θα έρθει. Ο διευθυντής του Εθνικού Ινστιτούτου Νοσημάτων των ΗΠΑ Αντονι Φουάτσι που τώρα είναι περισσότερο γνωστός από ποτέ, το 2005 κατέθεσε στο αμερικανικό Κογκρέσο και είπε ότι η κλιματική αλλαγή έχει δραματικά επεκταθεί και μπορούν οι επιστήμονες της κλιματικής αλλαγής να πουν με βεβαιότητα σε κάποιον που ζει στην Καραϊβική ότι στο μέλλον ένας τυφώνας θα χτυπήσει τον τόπο του. Είναι αδύνατο να πεις το πότε και πόσο δυνατός θα είναι, αλλά είναι βέβαιο ότι έρχεται. Αντίστοιχα ένας ιολόγος ή ένας επιδημιολόγος μπορεί να πει ότι είναι αναπόφευκτο να έρθουν μεγάλες επιδημίες. Δεν μπορούν να πουν πότε θα έρθουν και πόσο σοβαρές θα είναι, αν θα είναι σαν την ισπανική γρίπη του 1918 ή ακόμα χειρότερες, όμως ξέρουμε ότι ο κόσμος πρέπει να είναι προετοιμασμένος για αυτή την πρόκληση.

Και έτσι έγινε...

Ετσι έγινε… Δεν ήταν τα λόγια κάποιων μελλοντολόγων. Πολλοί επιδημιολόγοι έκαναν ακριβώς την ίδια προειδοποίηση και μάλιστα έπεισαν τότε τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) που συγκάλεσε επειγόντως μια ομάδα επιδημιολόγων προκειμένου να αναθεωρήσει τους κανονισμούς του, ώστε να είναι άμεσα ανιχνεύσιμες αναδυόμενες ασθένειες. Ετσι για παράδειγμα οι ΗΠΑ σχεδίασαν ένα επείγον σχέδιο πανδημιών, ακόμα και μεγάλες πολυεθνικές επιχειρήσεις κατέστρωσαν αντίστοιχα σχέδια. Αυτό συνέβη ακριβώς μετά τον SARS και ο κόσμος άκουγε. Μετά ήρθε ο Εμπολα και μας βρήκε και πάλι απροετοίμαστους. Ηταν η εποχή που άρχισε να αυξάνεται μάλιστα η χρηματοδότηση προς αυτή την κατεύθυνση. Όμως, και αυτό το ενδιαφέρον πέρασε. Ως άνθρωποι συνηθίζουμε να ζούμε στα άκρα, από το φαγοπότι στην πείνα, και έτσι τα τελευταία χρόνια παγκοσμίως εκδηλώθηκε μια αδιάκοπη μείωση της χρηματοδότησης προς τα υπουργεία Υγείας για την προετοιμασία μας απέναντι στο κακό, λες και ξεχάσαμε τις επιδημίες του παρελθόντος, σαν να μην μάθαμε το παραμικρό από αυτές. Όπως ίσως ξέρετε, ο πρώην Πρωθυπουργός της Νορβηγίας ανέλαβε να ηγηθεί μιας επιτροπής του ΠΟΥ για να εξετάσει την κατάσταση της ετοιμότητας διαφορετικών χωρών. Αρχές του 2019 βγήκε η αναφορά του και είχε τον εύγλωττο τίτλο «Ενας κόσμος σε κίνδυνο». Το συμπέρασμα ήταν ότι είμαστε σημαντικά απροετοίμαστοι και ευάλωτοι, ενώ συμπεριλάμβανε μια σειρά από προτάσεις για το τι πρέπει να πράξουμε

Οσο ο Τραμπ αναρωτιόταν ποιος μπορεί να ξέρει...

Η απάντησή μου στο ερώτημα του Τραμπ είναι σαφής: όλοι έπρεπε να ξέρουν και κυρίως οι ηγέτες που είχαν την υποχρέωση να γνωρίζουν. Ήμασταν απροετοίμαστοι και αυτό είναι ένα από τα μεγάλα μαθήματα που μας διδάσκει η πανδημία του κορωνοϊού.

Το μαθαίναμε με επώδυνο τρόπο. Εσείς στο βιβλίο που κυκλοφόρησε τον Νοέμβριο προειδοποιούσατε για τον κίνδυνο...

Ακόμα και εγώ ήξερα ότι δεν είμαστε έτοιμοι, πώς είναι δυνατόν να μην το ξέρει ο Τραμπ και οι άλλοι μεγάλοι ηγέτες. Με τον Τραμπ είναι ξεκάθαρο: απαρνήθηκε την επιστήμη. Πολλοί ρεπουμπλικάνοι δεν πιστεύουν καν στην θεωρία του Δαρβίνου για την εξέλιξη, περιφρονούν την επιστήμη. Οι  οργανισμοί Υγείας λένε ότι πρέπει να αποκαλούμε αυτή την ασθένεια covid-19, τονίζουν ότι δεν αποτελεί στίγμα και αυτοί επιμένουν να μιλάνε για «κινέζικο ιό», τον «ιό του Γιουχάν», τον «ιό των ξένων». Ο ιός ανήκει σε όλο τον πλανήτη, δεν υπάρχει καμία ομάδα ανθρώπων που να συνδέεται ειδικά με τον κορωνοϊό. Ο Τραμπ και οι συνεργάτες του το έκαναν εκ προθέσεως. Ηξεραν τον covid-19 και αρνήθηκαν να χρησιμοποιήσουν την ονομασία του γιατί περιφρονούν την επιστήμη. Και αυτός είναι ένας από τους λόγους που ήταν τόσο απροετοίμαστοι, καθώς ταυτόχρονα διέλυαν τις υποδομές της υγείας που διέθετε η χώρα, πετσόκοβαν τη χρηματοδότηση για την έρευνα. Ο Τραμπ κατήργησε την ομάδα που είχαν δημιουργήσει ο Μπους και ο Ομπάμα για τέτοιες περιπτώσεις. Για αυτό η αντίδραση των ΗΠΑ ήταν τόσο χαοτική. Οι άνθρωποι στις ΗΠΑ πληρώνουν με τη ζωή τους την περιφρόνηση της επιστήμης.

Και ο Μπόρις Τζόνσον στην αρχή της πανδημίας έδειξε τόσο άτολμος, επιφυλακτικός να δράσει άμεσα. Και τώρα βρίσκεται και ο ίδιος στην εντατική -έχει μια διάσταση αυτό που θυμίζει αρχαία ελληνική τραγωδία.

Ξέρετε ο πατέρας μου ήταν κλασικιστής, δίδασκε αρχαία ελληνική γραμματεία και δράμα στο Howard University της Ουάσιγκτον. Διάβαζε Ομηρο στα ελληνικά και με δίδαξε κάτι σημαντικό, ότι ένα από τα σημαντικότερα μαθήματα από την αρχαία ελληνική τραγωδία είναι ότι ο άνθρωπος αποκτά σοφία ως αποτέλεσμα μιας συμφοράς. Aυτό που ζούμε σήμερα είναι ξεκάθαρο παράδειγμα: μπορούμε να βγούμε πιο σοφοί από την πανδημία, από όσα υποφέρουμε. Τώρα όλοι είναι πρόθυμοι, ακόμα και ανυπόμονοι να ακούσουν τι μπορεί και πρέπει να γίνει. Πρέπει να αρπάξουμε την ευκαιρία να κάνουμε θετικές αλλαγές, διότι οπωσδήποτε θα υπάρξουν αλλαγές. Το παλιό σύστημα με το οποίο ζούμε έχει καταρρεύσει. Υπάρχει ο κίνδυνος βέβαια οι αλλαγές να είναι χαοτικές, να κάνουν τον κόσμο χειρότερο. Για αυτό επιμένω ότι πρέπει να βγούμε πιο σοφοί από την περιπέτειά μας. Δεν μπορώ να το προβλέψω, αλλά μπορώ να ελπίζω ότι θα δουλέψουμε προς αυτή την κατεύθυνση.

Πρέπει να περιμένουμε την περίοδο της ανάρρωσης, της άρσης των περιορισμών, για να προχωρήσουμε σε αυτές τις αποφάσεις, τις αλλαγές που περιγράφετε;

Δεν πρέπει να περιμένουμε την ανάρρωση. Πρέπει να αρχίσουμε τώρα. Τώρα ηγέτες και λαοί είναι σε επαγρύπνιση και πρόθυμοι να ακούσουν, να δράσουν.

Το βιβλίο σας είναι ίσως το μεγαλύτερο sold out παγκοσμίως αυτή τη στιγμή. Ηγέτες ανά τον κόσμο σάς διαβάζουν. Ο πρωθυπουργός και ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης στην Ελλάδα επίσης…

Αλήθεια; Με συγκινεί αυτό. Με τιμά.

Είστε ένας ιστορικός που μας λέει τι συνέβη και τι πρέπει να συμβεί μέσα σε μια κρίση που δεν έχουμε ξαναζήσει και μας έχει εγκλωβίσει. Σας πολιορκούν για συνεντεύξεις σε ολόκληρο τον κόσμο, πρόσφατα διάβασα την τελευταία σας στον New Yorker. Νιώθετε βαριά την ευθύνη που έχετε;

Η απάντηση είναι εμφατικά ναι. Μελετώ την ιστορία των πανδημιών εδώ και σαράντα χρόνια, άρα προφανώς είναι κάτι εξαιρετικά σημαντικό για εμένα. Τυχαία, αυτό που ήταν αναπόφευκτο να συμβεί στο μέλλον συμβαίνει τώρα. Γράφω αυτές τις μέρες, μιλώ όσο μπορώ. Με λίγη τύχη, ίσως είμαι χρήσιμος. Χθες μιλούσα με έναν δημοσιογράφο στη Χιλή και μου είπε ότι ήθελε να ξέρει σε τι μπορούν να ελπίζουν οι Χιλιανοί. Ποια είναι τα θετικά που μπορεί να προκύψουν τώρα, σε αυτή τη φάση που οι Χιλιανοί είναι δυστυχείς και σε απόγνωση. Με συγκίνησε βαθιά το ερώτημά του. Δεν είναι εύκολο να απαντήσει κάποιος σε τέτοια ερώτηση, ξέρω ότι δεν μπορώ να τους πω ότι όλα θα πάνε καλά. Όμως πιστέψτε με, δεν είναι η Αποκάλυψη, δεν είναι το τέλος του κόσμου. Θα υπάρξει μια μετά-κορωνοϊού εποχή και θέλω οι άνθρωποι να σκεφτούν πώς θα είναι αυτός ο κόσμος, πώς θα τον κάνουμε ασφαλή για τα παιδιά μας. Αυτός είναι ο ρόλος μου.

Κάποιοι χρησιμοποιούν τη λέξη «πόλεμος» για να περιγράψουν αυτό που ζούμε. Διάβαζα στην Washington Post τη συνέντευξη ενός γιατρού σε νοσοκομείο αναφοράς που έλεγε ότι αισθάνεται ότι δουλεύει δίπλα σε έναν πυρηνικό αντιδραστήρα. Είναι πόλεμος αυτό που ζούμε, κ. Σνόουντεν;

Η χρήση αυτής της λέξης για να περιγράψει κανείς όσα ζούμε δείχνει την φτώχεια του λεξιλογίου μας. Δεν είμαστε σε πόλεμο κυρία Ανέστη, ο πόλεμος δεν διεξάγεται πάνω στη βάση της επιστήμης και της αλληλεγγύης. Τώρα είναι η ώρα που οι αρετές, οι ποιότητες των ανθρώπων ενεργοποιούνται και σίγουρα δεν είναι ίδιες με τις αξίες του πολέμου και του θανάτου. Τώρα είμαστε στη φάση που σώζουμε τις ζωές, δεν τις αφαιρούμε. Η διαφορά είναι προφανής.

Βλέπω από την αντίδρασή σας ότι είναι κάτι που σας ενοχλεί αυτό...

Στεναχωριέμαι όταν ακούω να λένε ότι είμαστε σε πόλεμο. Διότι αν όντως συμβαίνει, τότε αυτό σημαίνει ότι οι στρατιώτες είναι αναλώσιμοι για τους στρατηγούς. Οι ζωές των γιατρών, των νοσηλευτών, των εργαζόμενων στα σούπερ μάρκετ, δεν είναι αναλώσιμες. Δεν είναι στρατιώτες που έχουν δεσμευθεί να πεθάνουν, είναι συνάνθρωποι μας που έχουν δεσμευθεί να προσπαθήσουν να σώσουν τους άλλους. Η διαφορά είναι κεφαλαιώδης. Αρνούμαι την αναλογία με τον πόλεμο ως πολύ παραπλανητική.
Φρανκ Σνόουντεν, ο πιο επιδραστικός ιστορικός για τις πανδημίες


Φρανκ Σνόουντεν, ο πιο επιδραστικός ιστορικός για τις πανδημίες

Για τους πολίτες, η ιατρική, η επιστήμη, γίνονται η νέα θρησκεία μας, οι γιατροί και οι ερευνητές είναι μικροί θεοί. Μια νέα πίστη αναδύεται, άραγε;

Αυτό είναι υπέροχο, για πολλούς λόγους. Ας δούμε την περίπτωση της ισπανικής γρίπης στο Ηνωμένο Βασίλειο. Μια χώρα γεμάτη με ατελείωτα μνημεία για τους στρατιώτες που έπεσαν στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, κάθε χρονιά γίνονται τελετές με πλήθος κόσμου, ακόμα και σήμερα. Η μνήμη είναι βαθιά, ισχυρή και σημαντική για τον πόλεμο αυτό. Υπάρχουν όμως άλλοι ήρωες που έχουν εντελώς ξεχαστεί. Σε ολόκληρο το Ηνωμένο Βασίλειο υπάρχει μόνο ένα μνημείο για όσους έδωσαν μάχη με την ισπανική γρίπη, γιατρούς και νοσοκόμες. Βρίσκεται στο Λονδίνο. Ελπίζω να μην κάνουμε το ίδιο λάθος αυτή τη φορά. Ελπίζω ότι κυβερνήσεις και καλλιτέχνες θα συνεργαστούν για να βρουν νέους τρόπους να τιμήσουν τις θυσίες αυτών των νέων ηρώων. Και πόσο σημαντικό θα είναι να έχουμε ήρωες που δεν κρατούν όπλα, αλλά που χρησιμοποιούν την ιατρική και κρατούν το χέρι μας για να υποφέρουμε λιγότερο. Θα ήταν μια συγκινητική αλλαγή.

Τελικά η λέξη αλλαγή είναι η λέξη-κλειδί, είναι το μεγάλο ζητούμενο. Γράφετε στο βιβλίο σας ότι οι πανδημίες είναι ένας καθρέπτης που ξαφνικά μπαίνει μπροστά στο ανθρώπινο είδος. Τι δείχνει αυτός ο καθρέπτης σήμερα, άνοιξη του 2020; Ποια είναι η αντανάκλασή του;

Μια αντανάκλαση τόσο των θετικών όσο και των αρνητικών μας πλευρών. Οι πανδημίες το κάνουν αυτό με έναν αναπάντεχο τρόπο επειδή θέτουν εμφατικά τα βαθύτερα ζητήματα που απασχολούν τον ανθρώπινο νου. Θέτουν το ζήτημα του θανάτου, τη σχέση μας με τη θνητότητα, τον πραγματικό σκοπό της ζωής μας, τη σχέση μας με την ηθική, με τους ανθρώπους που αγαπούμε. Τι κάνουμε για να βελτιώσουμε τη ζωή των επόμενων γενιών, τη σχέση μας με το κράτος και τις αρχές, ποιες αξίες έχουμε, ποιον ψηφίζουμε και γιατί, πόσο υπεύθυνοι είμαστε για τις αποφάσεις μας, πόσο λογικοί έχουμε υπάρξει; Εχουμε ζήσει τη ζωή μας με οδηγό την ευφυία ή όχι; Οι πανδημίες εγείρουν τέτοια ερωτήματα.

Το ζητούμενο είναι πώς θα αντιδράσουμε...

Το μεγάλο ερώτημα. Θα βρούμε λύσεις που αντανακλούν τις φοβίες και την παράνοιά μας με αποτέλεσμα να ζήσουμε ένα κυνήγι μαγισσών, να βλέπουμε ανθρώπους να στιγματίζονται, να βιώσουμε βία και διχόνοια; Αν συμβούν αυτά θα οδηγήσουν τις επόμενες γενιές να ονομάσουν την εποχή μας «Τhe Trumpian War». Ελπίζω να μην είναι αυτό το μέλλον μας, να μας θυμούνται με έναν διαφορετικό τρόπο. Ελπίζω να λένε ότι οι ιατρικές μέθοδοι και δομές που θα απολαμβάνουν τότε θα οφείλονται στις αποφάσεις και τις αλλαγές που έγιναν τώρα μετά την πανδημία του κορωνοϊού. Ότι η ασφάλειά τους θα είναι αποτέλεσμα της θυσίας όσων υποφέρουν σήμερα. Oπως τώρα οι μάσκες, το social distancing που εφαρμόζουμε, είναι κληρονομιά που κερδίσαμε από ισπανική γρίπη. Όπως σήμερα ήρωες είναι ο Παστέρ και ο Κοχ που μας έδωσαν τη βάση για τα εμβόλια και για αποτελεσματικές θεραπείες. Οφείλουμε στη φυματίωση την καμπάνια για την ίση πρόσβαση όλων μας στο σύστημα υγείας -κάτι που δυστυχώς δεν ισχύει για τις ΗΠΑ. Ας μην είμαστε απεγνωσμένοι, είμαστε ευάλωτοι και η επιβίωσή μας εξαρτάται από όσα μάθαμε από το παρελθόν και από το πώς θα λάβουμε αποφάσεις για το μέλλον με βάση τη σημερινή εμπειρία. Όλα επηρεάζονται από την πανδημία σήμερα, η πολιτική, η οικονομία, η κοινωνία, οι ιδέες. Δεν πρόκειται να σκεφτούμε ποτέ ξανά με τον ίδιο τρόπο για την παγκοσμιοποίηση και την παγκόσμια οικονομία, δεν θα αδιαφορούμε για το περιβάλλον. Υποφέρουμε και όπως μας μάθατε οι Ελληνες τώρα είναι ώρα για αφύπνιση, τη στιγμή που μας χτυπά η συμφορά.

Πόσο μεγάλες θα είναι οι προκλήσεις για τη Δημοκρατία;

Σκέφτομαι τους θεμελιωτές του φιλελευθερισμού ως φιλοσοφίας, τον Λοκ, τον Χομπς που είπε ότι η ζωή πριν την ίδρυση του κράτους ήταν απαίσια, κτηνώδης και σύντομη. Η ανάγκη της ίδρυσης μιας κεντρικής εξουσίας ήταν για να μην έχει η ζωή αυτά τα χαρακτηριστικά, κάτι που σε σημαντικό βαθμό επιτεύχθηκε και από τη δημιουργία του συστήματος δημόσιας υγείας. Το κράτος σήμερα, στον κόσμο που ζούμε, είναι μέρος του μηχανισμού επιβίωσης, δεν μπορούμε να ζήσουμε χωρίς κράτος και το σύστημα Υγείας είναι ένα θαυμαστό παράδειγμα αυτού. Όμως η κρατική εξουσία είναι διφορούμενη, όπως και η εξουσία, η τεχνολογία και η επιστήμη. Μας το θυμίζει αυτό η ιστορία του Φρανκεστάιν! Είναι πιθανό να γίνει κακή χρήση της εξουσίας. Θεωρώ χρέος μου να δώσω ελπίδα αλλά και να προειδοποιήσω, να χτυπήσω όλα τα καμπανάκια κινδύνου για το γεγονός ότι τώρα είναι μια εποχή όπου τσαρλατάνοι και απατεώνες δρουν για να μας πάρουν χρήματα και δικαιώματα, να εκμεταλλευτούν τους φόβους μας για το προσωπικό τους όφελος, σε βάρος της κοινωνίας. Αυτό συμβαίνει ήδη στην Ουγγαρία και σε άλλα αυταρχικά καθεστώτα που σκοπίμως χρησιμοποιούν τον κορωνοϊό ως πρόσχημα για να εξασφαλίσουν μεγαλύτερες εξουσίες.  Οποιος μέσα στο τόσο σύνθετο πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε προσφέρει απλές θεραπείες είναι τσαρλατάνος. Αν ακούσετε να λένε «έχω σχέδιο, είμαι ηγέτης και ξέρω πώς να ξεπεράσουμε την κρίση» τρέξτε όσο πιο μακριά μπορείτε. Χρειαζόμαστε μια συλλογική δημοκρατική διαδικασία, κανένας ηγέτης μόνος του δεν είναι αρκετά ενημερωμένος και ικανός να αντιμετωπίσει μία κρίση τέτοιων διαστάσεων. Μόνο η μεγάλη κινητοποίηση της συλλογικής μας σοφίας, γνώσης και εξουσίας θα λύσει την κρίση.
«Σε αυτές τις τραγικές στιγμές που βρισκόμαστε υπό μια κοινή απειλή, τώρα περισσότερο από ποτέ πριν χρειαζόμαστε την ενότητα της Ευρώπης. Και όμως δεν υπάρχει. Αυτό υποβιβάζει την αξιοπιστία της ΕΕ».

«Σε αυτές τις τραγικές στιγμές που βρισκόμαστε υπό μια κοινή απειλή, τώρα περισσότερο από ποτέ πριν χρειαζόμαστε την ενότητα της Ευρώπης. Και όμως δεν υπάρχει. Αυτό υποβιβάζει την αξιοπιστία της ΕΕ».




Καθώς είστε εγκλωβισμένος στην Ιταλία για τουλάχιστον ως τα τέλη Ιουνίου, σίγουρα βιώνετε αυτού του είδους τους τσαρλατανισμούς και τις φωνές της ακροδεξιάς...

Απολύτως. Η ακροδεξιά ζητά να κλείσουμε τα σύνορα, λέει ότι οι μετανάστες είναι υπεύθυνοι. Είναι τσαρλατάνοι και κομπογιαννίτες, δεν τον έφεραν οι μετανάστες τον ιό στην Ιταλία. Είναι ψέμα. Η ιδέα του κινεζικού ιού είναι επίσης ψέμα. Εχουμε ξαναδεί τέτοιο κυνήγι μαγισσών με τη βουβωνική πανώλη, δεν είναι κάτι νέο.

Σε αυτή την κρίσιμη στιγμή η Ευρωπαϊκή Ενωση εμφανίζεται διχασμένη, αδυνατεί να καταλήξει σε κοινή γραμμή για καθοριστικά ζητήματα αντιμετώπισης της πανδημίας και των συνεπειών της...
Η Ευρώπη δεν ήταν προετοιμασμένη ως μία οντότητα για αυτό που συμβαίνει. Αντί να υπάρχει μια κοινή προσέγγιση, κάθε έθνος υιοθέτησε τη δική του στρατηγική και αυτό καθυστερεί τη συνολική αντιμετώπιση της πανδημίας. Σε αυτές τις τραγικές στιγμές που βρισκόμαστε υπό μια κοινή απειλή, τώρα περισσότερο από ποτέ πριν χρειαζόμαστε την ενότητα της Ευρώπης. Και όμως δεν υπάρχει. Αυτό υποβιβάζει την αξιοπιστία της ΕΕ. Είναι κρίμα, διότι θεσμοί όπως η Ε.Ε. που μπορούν να μας κάνουν πολύ ασφαλέστερους, που μπορούν να κάνουν σαφώς περισσότερα απ’ ό,τι οποιαδήποτε χώρα όσον αφορά στην έρευνα, στην αξιοποίηση εμπειρίας,  δεν τα καταφέρνουν και βλέπουμε αυτά τα εφόδια να κατακερματίζονται σε μικρά εθνικά πακέτα. Απαιτείται μια διεθνής ανταπόκριση που να είναι παγκόσμια. Χρειαζόμαστε έναν δυνατό χρηματοδοτούμενο ΠΟΥ, εξοπλισμένο, χρειαζόμαστε επαγγελματικό προσανατολισμό που να ωθεί τα λαμπρά μυαλά προς την έρευνα για την αντιμετώπιση των πανδημιών. Δεν έχει συμβεί ακόμα αυτό. Ελπίζω να διδαχθούμε και αυτά τα μαθήματα από την κρίση. Μιλάμε για παγκοσμιοποίηση… Ξέρω ότι η ακροδεξιά υιοθετεί τον όρο ως σλόγκαν μίσους και θέλει να τον καταλύσει, αλλά αυτό είναι για μένα οικονομικός κομπογιαννιτισμός. Δεν είναι επιλογή αυτή. Θα είμαστε παγκόσμιοι και αύριο. Ας εκμεταλλευτούμε αυτό το γεγονός για να κάνουμε τις σωστές αλλαγές, να αντιμετωπίσουμε ανισότητες, να δώσουμε πρόσβαση στο σύστημα υγείας σε κάθε πολίτη αυτού του πλανήτη.

Προ ημερών ο Κυριάκος Μητσοτάκης εισηγήθηκε στην ΕΕ να αγοράσει τις πατέντες για τα εμβόλια και τα τεστ του κορωνοϊού για την ταχύτερη και ευρύτερη δυνατή διάδοση των μέσων καταπολέμησής του…

(σ.σ.: σκύβει προς την οθόνη του υπολογιστή του και χειροκροτά.) Δεν χρειάζομαι λόγια για να το σχολιάσω. Αρκεί ο ήχος των χεριών μου καθώς χειροκροτώ. Τον συγχαίρω.

Μια ευχή, για το τέλος;


Ας ευχηθούμε για ένα μέλλον χτισμένο στις αρχές της αλληλεγγύης, των επιστημών, της συνεργασίας και της μη βίας.


Πηγή: iefimerida.gr


Δωρεά ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού στο Γενικό Πανεπιστημιακό Νοσοκομείου Έβρου

Παραδόθηκαν 7 monitor παρακολούθησης ζωτικών οργάνων στο μοναδικό Νοσοκομείο αναφοράς του κορονοϊού στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης.

 

Στην προσπάθεια ενίσχυσης του δημόσιου συστήματος υγείας συμμετέχει ενεργά η Green Cola με τη δωρεά ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού στο Γενικό Πανεπιστημιακό Νοσοκομείου Έβρου, τη στιγμή που η εξάπλωση της πανδημίας βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη στη χώρα μας.
photo-hospital-alexandroupoli-1
Συγκεκριμένα, η Green Cola προχώρησε στη δωρεά επτά monitors παρακολούθησης ζωτικών παραμέτρων (πιεσόμετρο, παλμικό οξύμετρο, ηλεκτροκαρδιογράφος, θερμόμετρο), σε συνέχεια της σχετικής επικοινωνίας της διοίκησης της Green Cola με το ίδιο το Γενικό Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Έβρου, αξιολογώντας αρχικά τις επείγουσες ανάγκες που απαιτούσαν να εξυπηρετηθούν άμεσα για τη διασφάλιση της ομαλής λειτουργίας του για την καλύτερη παροχή υπηρεσιών υγείας από το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό προς τους ασθενείς.

Στόχος της δωρεάς της Green Cola είναι η ανακούφιση από το οικονομικό βάρος με το οποίο επιφορτίζεται το Εθνικό Σύστημα Υγείας σε αυτή την κρίσιμη συγκυρία, συνεισφέροντας στην εξυπηρέτηση των αναγκών του Νοσοκομείου του Έβρου και εντάσσεται στις ενέργειες εταιρικής υπευθυνότητας της εταιρείας που υλοποιεί για την στήριξη της τοπικής κοινωνίας.

Σε δήλωσή του ο κ. Γιώργος Βενιέρης, Διευθύνων Σύμβουλος της Green Cola, σημείωσε: «Σε αυτή τη δύσκολη συγκυρία για τη χώρα, θεωρήσαμε αυτονόητο ότι όλοι οι άνθρωποι της Green Cola οφείλουμε να ενώσουμε τις δυνάμεις μας με τις πρωτοβουλίες ενίσχυσης του Συστήματος Υγείας. Στην πρώτη γραμμή της μάχης στέκεται το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό της χώρας και σε αυτούς τους ήρωες πρέπει να πούμε ένα μεγάλο ευχαριστώ. Η Green Cola ξεκίνησε και συνεχίζει το ταξίδι της σε πολλές χώρες παγκοσμίως, από την Ορεστιάδα. Εδώ είναι η παραγωγική μας βάση, η έδρα, το «σπίτι» μας και νιώθουμε έντονα την ανάγκη να στηρίξουμε τις προσπάθειες που γίνονται εδώ και να σταθούμε στο πλευρό των συμπολιτών μας. Επιπλέον, στην Green Cola καταβάλλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια να στηρίξουμε τους εργαζόμενούς μας, έχοντας λάβει τα κατάλληλα υγειονομικά μέσα για να διασφαλίσουμε την υγεία των ανθρώπων μας. Και όχι μόνο αυτό. Ξέρουμε ότι είναι για όλους δύσκολο αυτό που βιώνουμε. Στη Green Cola προωθούμε το μήνυμα της θετικής και αισιόδοξης σκέψης. Άλλωστε το πράσινο είναι το χρώμα της ελπίδας. Όλοι μαζί μένουμε σπίτι, μένουμε ασφαλείς, μένουμε αισιόδοξοι και δημιουργούμε όμορφες στιγμές με τους αγαπημένους μας ή ακόμη και με τους εαυτούς μας. Όπως λέμε και εμείς, Stay Home & Stay Green.»
stay-green

Πύραυλος AIM-54 Phoenix

Από το 1966 έως και σήμερα, ο πύραυλος μακράς εμβέλειας αέρος-αέρος AIM-54 με κωδική ονομασία Phoenix (Φοίνιξ), έχει γράψει τη δική του ιστορία.
Πλέον, η μοναδική χώρα που επισήμως το χρησιμοποιεί ακόμα είναι το Ιράν, αλλά αυτό δεν αλλάζει το γεγονός ότι είναι ένα πολύ ενδιαφέρον όπλο και σε αυτό το άρθρο μας θα το γνωρίσουμε λίγο καλύτερα.


Πηγή: Wikipedia.org

Βρισκόμαστε στη καρδιά του Ψυχρού Πολέμου και η Σοβιετική Ένωση διαθέτει στο οπλοστάσιο της ένα βομβαρδιστικό αεροσκάφος που έχει τη δυνατότητα μεταφοράς χαμηλής πτήσης, υψηλής ταχύτητας, και με πολλά αντίμετρα συμβατικά και πυρηνικά όπλα.
Ήταν το στρατηγικό βομβαρδιστικό αεροσκάφος «Туполев Ту-4» (Τουπόλεβ Του-4), χαρακτηρισμένο στο ΝΑΤΟ με το κωδικό όνομα «Bull» (Ταύρος). Ένα αερσκάφος που θα μπορούσε να προκαλέσει τρομακτικά χτυπήματα στο πολεμικό ναυτικό των ΗΠΑ που δεν είχε κατάλληλα όπλα για να το αντιμετωπίσει.


Πηγή: 7Lafa.com

Ως λύση το πολεμικό ναυτικό των ΗΠΑ σκέφτηκε τη χρήση ενός γρήγορου μαχητικού αεροσκάφους, ικανό να προλάβει να αναχαιτίσει το σοβιετικό βομβαρδιστικό.
Η πρώτη προσπάθεια για αυτό έγινε πειραματικά το 1958 με το μαχητικό αεροσκάφος Douglas F6D Missileer που έφερε ένα πύραυλο με κωδική ονομασία AAM-N-10 Eagle κατασκευασμένο από την εταιρία Bendix.
Για αυτό το όπλο θα μιλήσουμε σε ένα άλλο άρθρο μας, αλλά εν συντομία το πρόγραμμα ανάπτυξης του ακυρώθηκε προτού καν αρχίσουν οι δοκιμές καθώς ο πύραυλος ήτο ιδιαιτέρως βαρύς και δε κάλυπτε τις απαιτήσεις.


Πηγή: Wikiwand.com

Ωστόσο, αυτός ο πύραυλος έθεσε τις βάσεις για τον AIM-54 με κωδικό όνομα Phoenix (Φοίνιξ). Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτού, ήταν ο κινητήρας Mk. 47 Mod 1 της εταιρίας Rocketdyne που χρησιμοποιούσε από το 1958.
Η πρώτη σημαντική αλλαγή στα σχέδια του πολεμικού ναυτικού των ΗΠΑ ήταν ότι πλέον ένα νέο μαχητικό αναχαιτίσεων είχε ξεκινήσει τις δοκιμές, το F-111B των εταιριών General Dynamics και Grumman.
Έτσι αναπτύχθηκε το νέο αυτό όπλο, ο πύραυλος AIM-54 Phoenix, που λειτουργούσε σε συνδυασμό με το ραντάρ παντός καιρού AN/AWG-9.


Πηγή: Wikiwand.com

Όμως η τύχη του με το αεροσκάφος F-111B δε κράτησε πολύ, καθώς προτού δει πραγματική χρήση, το πολεμικό ναυτικό των ΗΠΑ κατέληξε ότι το αεροσκάφος F-111B δε καλύπτει τις ανάγκες του και αποφάσισε να μη προχωρήσει στην υιοθέτηση του.
Αντίθετα, τη θέση του πήρε το πασίγνωστο F-14 «Tomcat» (Αίλουρος) από την εταιρία Grumman υπό το πρόγραμμα πειραματικού μαχητικού αεροσκάφους ναυτικού VFX. Καθώς τόσο το ραντάρ όσο και το όπλο ήταν αρκετά καλά, μεταφέρθηκαν σε αυτή τη πλατφόρμα και άρχισαν να χρησιμοποιούνται από τα F-14 του πολεμικού ναυτικού.
Όλα αυτά έγιναν το 1974 και έχει ενδιαφέρον ότι λόγω αμυντικών συμβάσεων ο κινητήρας του κατασκευάζονταν πλέον από την εταιρία Aerojet, το οποίο άλλαξε ξανά το 1978 με ένα νέο συμβόλαιο που κέρδισε η εταιρία Hercules.
Και στις τρεις εκδόσεις του, αυτή της Rocketdyne, Aerojet, και Hercules ο κινητήρας παρέμεινε ο ίδιος.


Πηγή: Wikipedia.org

Το 1986 βγήκε μία νέα βελτιωμένη έκδοση του πυραύλου, η έκδοση AIM-54C, η οποία παραμένει μέχρι και σήμερα η πιο σύγχρονη εκδοχή του.
Ο πύραυλος αυτός γνώρισε πραγματική χρήση αρκετά χρόνια αργότερα, το 1999 κατά το βομβαρδισμό του Ιράκ.
Υπάρχουν τουλάχιστον δύο καταγεγραμμένα περιστατικά χρήσης του από αμερικανικά F-14 για κατάρριψη ιρακινών MiG-25 και MiG-23 κατά τη διάρκεια αερομαχιών.
Σε όλες τις περιπτώσεις οι Αμερικανοί απέτυχαν να πετύχουν τους στόχους τους. Εν τέλει, το πολεμικό ναυτικό το απέσυρε το 2004 ακολουθούμενο από τη απόσυρση των F-14 το 2006.


Πηγή: Προσωπικό αρχείο

Κάτι εξίσου ενδιαφέρον είναι ότι πριν την επανάσταση του Ιράν, το Ιράν προμηθεύονταν αυτούς του πυραύλους για τη πολεμική του αεροπορία από τις ΗΠΑ.
Μάλιστα, η πολεμική αεροπορία του Ιράν τους χρησιμοποίησε με σχετικά καλά ποσοστά επιτυχίας σε αερομαχίες κατά το πόλεμο Ιράν-Ιράκ το 1980, καταρρίπτοντας 78 ιρακινά αεροσκάφη και πυραύλους.
Ωστόσο, μετά την επανάσταση του 1979 και την αλλαγή του καθεστώτος, οι ΗΠΑ σταμάτησαν τις εμπορικές συναλλαγές με το Ιράν.
Χάρη στη τεχνογνωσία που είχε όμως αποκτήσει το Ιράν κατάφερε να συντηρεί, αλλά και να κατασκευάζει πανομοιότυπους πυραύλους για τα F-14 που διαθέτει.
Το πιο γνωστό παράδειγμα ήταν το 2013 όταν το Ιράν ανακοίνωσε το νέο του πύραυλο, το πύραυλο Fakour-90 που είναι η ιρανική εξελιγμένη έκδοση του AIM-54. Από το 2018 το Ιράν έχει ξεκινήσει τη μαζική παραγωγή του Fakour-90.


Πηγή: MilitaryWatchMagazine.com

Τώρα που είδαμε εν συντομία την ιστορία του, πάμε να δούμε τα χαρακτηριστικά του. Παρακάτω είναι τα γενικά τεχνικά χαρακτηριστικά του.


Κατασκευαστές Hughes και Raytheon
Βασικό κόστος $477000
Μήκος 4 μέτρα
Διάμετρος 38 εκατοστά
Εκπέτασμα πτερυγίων 91 εκατοστά (ανάλογα το μοντέλο)
Βάρος 450-470 κιλά
Κινητήρας Ρουκέτα στερεού καυσίμου μοντέλο Mk 47 Mod 1 ή Mk 60 (ανάλογα το μοντέλο)
Εμβέλεια 130 έως 150 ναυτικά μίλια (ανάλογα το μοντέλο)
Ταχύτητα Άνω των 4680 χλμ/ώρα (Mach 4.5)
Σύστημα πλοήγησης Ημι-αυτόνομο, ενεργή ακολούθηση ραντάρ
Κεφαλή 61 κιλά υψηλής εκρηκτικότητας (ανάλογα το μοντέλο του πυραύλου οι κεφάλες ήταν οι Mk 11 Mod 3, Mk 82 Mod 0, και WDU-29/B)
Πυροδοτικός μηχανισμός Εγγύτητας
Βάσεις εκτόξευσης LAU-93 ή/και LAU-132
Χρήση Μακράς εμβέλειας, αέρος, πύραυλος αναχαιτίσεως
Πηγή: F-16.net

Η πρώτη μεγάλη καινοτομία του πυραύλου Phoenix ήτο ότι μέσω του ραντάρ AN/AWG-9 έδινε τη δυνατότητα στο μαχητικό αεροσκάφος να ακολουθεί έως και 24 στόχους (αεροσκάφη ή εχθρικούς πυραύλους), συνεχίζοντας να σαρώνει συνεχώς τη περιοχή για άλλα αντικείμενα.
Ήταν η πρώτη φορά που ένα ραντάρ είχε αυτή τη δυνατότητα, δηλαδή ακολούθηση πολλαπλών στόχων δίχως να σταματάει η σάρωση για νέους.
Το AN/AWG-9 λειτουργούσε με παλμούς και μετρήσεις ντόπλερ στο εύρος συχνοτήτων X (γνωστό ως X Band) και είχε λειτουργία για συνεχές σήμα μακράς εμβέλειας για ανίχνευση ταχύτητας αντικειμένων, και εντοπισμό ταχύτητας κατά τη σάρωση σε μικρή εμβέλεια.
Αξίζει να αναφέρουμε ότι παρότι το όριο του τεχνικά ήταν στους 24 στόχους ταυτόχρονα, μόνο 18 εξ’αυτών μπορούσαν να εμφανίζονται στην οθόνη του την ίδια στιγμή. Επίσης, καθώς όπως περιγράψαμε είχε σχεδιαστεί κατά στρατηγικών βομβαρδιστικών της Σοβιετικής Ένωσης, έπρεπε να μπορεί να εξαπολύσει επιθέσεις στο βομβαρδιστικό αλλά και τη συνοδεία του ταυτοχρόνως.
 Κατ’επέκταση, το AN/AWG-9 είχε ακόμα μία μοναδική καινοτομία. Μπορούσε να διαχειρίζεται έως και 6 πυραύλους AIM-54 που εκτοξεύτηκαν από το αεροσκάφος ταυτόχρονα.


Πηγή: ElecTechUniverse.blogpost.com

Στη παραπάνω φωτογραφία είναι η κεραία του AN/AWG-9 σε ένα αεροσκάφος F-14 που όπως μπορείτε να δείτε, προσφέρει σάρωση όχι μόνο δεξιά-αριστερά, αλλά και επάνω-κάτω, με αρκετά υψηλή γωνία κλίσης επιτρέποντας μεγαλύτερη ορατότητα για απειλές στο μαχητικό αεροσκάφος. Ολόκληρο αυτό το σύστημα αποτελείτο από αναλογικά συστήματα και από τη πλευρά του χειριστού, η διαχείριση πραγματοποιούνταν μέσω του TID (Tactical Information Display, Οθόνη Τακτικών Πληροφοριών). Βλέπετε την απεικόνιση στο TID καλύτερα στην ακόλουθη φωτογραφία.
Οι δύο ανοικτές γραμμές που δημιουργούν ένα ημιτελές τρίγωνο συμβολίζουν το πεδίο σάρωσης του ραντάρ.


Πηγή: Wikipedia.org

Όταν ο χειριστής «κλειδώσει» το στόχο του σε αυτό το σύστημα, τότε μπορεί να εξαπολύσει έως και 6 πυραύλους AIM-54 ταυτόχρονα.
Αυτό που θα συμβεί σε αυτή τη περίπτωση είναι ότι οι πύραυλοι αυτοί θα ενεργοποιηθούν και θα ξεκινήσουν τη πτήση τους καθοδηγούμενοι από το ραντάρ του αεροσκάφους το οποίο βρίσκεται σε ασύρματη επικοινωνία μαζί τους.
Αυτό σήμαινε ότι έπρεπε να βρίσκεται σε επαφή με τη κεραία του ραντάρ. Εάν χαθεί αυτή η επαφή λόγω κάποιου ελιγμού του αεροσκάφους που τους εξαπέλυσε, τότε ο πύραυλος θα προσπαθήσει να εντοπίσει το στόχο με το δικό του ραντάρ, αλλά εκτός και εάν βρίσκεται πολύ κοντά, το πιθανότερο είναι ότι δε θα καταφέρει να πετύχει το στόχο του.
Μετά την εκτόξευση, ο πύραυλος ακολουθεί ανοδική πορεία με όριο στο υψόμετρο των 120.000 ποδών (περίπου 37 χιλιόμετρα).
Η ταχύτητα που αναπτύσσει σε αυτό το σημείο ο πύραυλος φτάνει τα Mach 4.5, κάτι που το κάνει μέχρι και τη σήμερον ημέραν το πιο γρήγορο πύραυλο στη κατηγορία του.
Πρέπει να τονίσουμε όμως, ότι στο χώρο των ειδικών ο πύραυλος αυτός κοροϊδευτικά περιγράφονταν ως «Buffalo» (Βουβάλι) καθότι λόγω βάρους απαιτούσε αρκετό χρόνο για να φτάσει σε αυτή τη ταχύτητα, και ήταν και ένας από τους λόγους που σχεδιάστηκε να ανεβαίνει ψηλά και έπειτα να πέφτει.
Με απλά λόγια, ήταν δύσκολο να αναπτύξει ταχύτητα, αλλά όταν την ανέπτυσσε είχε πολύ καλή διατήρηση της.
Όπως ένα βουβάλι που αρχίζει να τρέχει.


Πηγή: TheAviationGeekClub.com

Μετά από τη μικρή-μεσαία απόσταση η επικοινωνία με το ραντάρ του αεροσκάφους διακόπτεται, συγκεκριμένα σε απόσταση 18 χιλιομέτρων από το στόχο, και στον AIM-54 ενεργοποιείται το ραντάρ του το οποίο αναζητά το ίχνος του στόχου και συνεχίζει την ακολούθηση για να το πετύχει. Επίσης, σε αυτό το στάδιο, ο πύραυλος εκκινεί τη καθοδική του πορεία προς το στόχο.
Αυτό γίνεται για ακόμα μεγαλύτερη ταχύτητα, μικρότερη κατανάλωση καυσίμου, αλλά και για δυσκολέψει το στόχο εάν προσπαθήσει να τον αποφύγει.
Η τρομακτικά υψηλή του ταχύτητα, Mach 4.5, είχε σαφώς το πλεονέκτημα ότι ένα στρατηγικό βομβαρδιστικό αεροσκάφος δε θα μπορούσε εύκολα να προλάβει να κάνει ελιγμό διαφυγής, αλλά είχε και ένα σοβαρό μειονέκτημα.
Ότι εάν ο στόχος έκανε κάποιο ελιγμό διαφυγής, ο πύραυλος δε θα είχε αρκετά καύσιμα ή δυνατότητα αλλαγής της πορείας του αποκλειστικά και μόνο λόγω της υψηλής του ταχύτητας που επέτρεπε μόνο μικρές αλλαγές πορείας.
Η ελάχιστη απόσταση εκτόξευσης του Phoenix είναι 2 ναυτικά μίλια (3.7 χιλιόμετρα) όπου αμέσως γίνεται ενεργοποίηση του ραντάρ του και η ακολούθηση του στόχου γίνεται μόνο μέσω του ραντάρ του πυραύλου.


Πηγή: Προσωπικό αρχείο

Τέλος, όταν AIM-54 εντοπίσει κάποιο μαγνητικό πεδίο θεωρεί ότι βρίσκεται εγγύς του στόχου του και πυροδοτεί το γέμισμα των 61 κιλών υψηλής εκρηκτικότητας ύλης ως ένα στεφάνη γύρω του. Ένα πρακτικό παράδειγμα όλων των παραπάνω μπορείτε να δείτε στο ακόλουθο βίντεο δοκιμών όπου ένα F-14 εξαπολύει ταυτόχρονα έξι AIM-54 προς έξι ιπτάμενους στόχους (μη επανδρωμένα αεροσκάφη), και καταφέρνει επιτυχώς να καταρρίψει τα 4 εξ’αυτών, δίνοντας του ένα ποσοστό επιτυχίας 80%.




Ο κινητήρας του είχε επίσης αρκετό ενδιαφέρον.
Ήταν ένας ASRM (Advanced Solid Rocket Motor, Προηγμένος Κινητήρας Ρουκέτας Στερεού καυσίμου) που χρησιμοποιούσε HTPB (Hydroxil Terminated Polybutadine, Υδροξύλιο Τερματισμένο Πολυβουταδιένιο) και παρότι είχε χαμηλό ίχνος καπνού κατά τη καύση, άφηνε έντονα ίχνη σε ύψομετρο από 19 έως 40 χιλιάδες πόδια.
Η αρχή λειτουργίας του ήταν πολύ ισχυρή καύση κατά την εκκίνηση ώστε να φτάσει σε μεγάλο υψόμετρο με μέτρια προς υψηλή ταχύτητα, όταν θα αρχίσει η κάθοδος προς το στόχο θα κάνει οικονομία καυσίμων για μεγαλύτερη εμβέλεια, αλλά λόγω της καθοδικής πορείας η ταχύτητα του αυξάνεται δραματικά.




Στη συνέχεια βλέπετε ότι ο εν λόγο πύραυλος αναγράφει «AIM-54A».
Αυτή ήταν η πρώτη του γενιά που μπήκε σε επιχειρησιακό επίπεδο το 1974 και είχε όλα όσα περιγράψαμε.
Η δεύτερη γενιά του, η «AIM-54B» δε βγήκε ποτέ στη παραγωγή καθώς μόνο 6 τέτοιοι πύραυλοι κατασκευάστηκαν τον Ιανουάριο του 1972 για δοκιμές.
Ο στόχος ήταν η απλοποίηση του σχεδιασμού του όπως αφαίρεση της διαχείρισης θερμοκρασίας του ψυκτικού υγρού του κινητήρα, και αλλαγές στο σύστημα πλοήγησης.
Ωστόσο, δεν απεδείχθη οικονομικότερη λύση και έτσι η Β γενιά δε βγήκε ποτέ στην αγορά.
Η έκδοση Α όμως εξελίχθηκε ελαφρώς με ένα πακέτο αναβάθμισης 1979 λόγω της επανάστασης του Ιράν.
Καθώς το Ιράν είχε στη κατοχή του Phoenix, μετά την επανάσταση οι υπηρεσίες πληροφοριών των ΗΠΑ κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι όλη η τεχνογνωσία του Phoenix θα ήταν στα χέρια των δύο μεγαλύτερων, τότε εχθρών της, Σοβιετική Ένωση και Ιράν.
Γι’ αυτό, έκαναν αυτή την αναβάθμιση που περιελάμβανε κάποια ηλεκτρονικά συστήματα που είχαν στόχο πρώτον την αύξηση αποτελεσματικότητος κατά αντικειμένων που πετούν σε χαμηλό υψόμετρο επάνω από νερό, και δεύτερον βελτιώσεις ώστε να μη το «ξεγελάνε» τα σοβιετικά ηλεκτρονικά αντίμετρα της εποχής, αλλάζοντας το παλαιό του ίχνος.
Τα τρία συστήματα που δέχθηκε ήταν το RID (Reject Image Device, Συσκευή Αγνόησης Εικόνων), το HAP (High Altitude Performance, Επιδόσεις Μεγάλου Υψομέτρου), κα το EAG (Extended Active Gate, Αυξημένη Ενεργή Πύλη).


Πηγή: TheModelingNews.com

Πέρασαν αρκετά χρόνια, αλλά το 1986 βγήκε το τρίτο μοντέλο του πυραύλου, γνωστό ως «AIM-54C» με τη σημαντικότερη βελτίωση του να είναι ότι όλα του τα συστήματα ήταν πλέον ψηφιακά, και όχι αναλογικά όπως ήταν πριν, και είχε βελτιωθεί με το νέο του λογισμικό για πιο αποτελεσματική ακολούθηση και κατάρριψη πυραύλων κατά πλοίων τόσο σε χαμηλά όσο και σε υψηλά υψόμετρα.
Μέχρι σήμερα, αυτή είναι η πιο γνωστή έκδοση του Phoenix.
Θα μπορούσαμε να γράψουμε πολλά για την έκδοση C καθώς σχεδόν κάθε υποσύστημα του πυραύλου άλλαξε ριζικά.
Για παράδειγμα, πλέον είχε σύστημα αυτόματου ανεξάρτητου ελέγχου BIST (Built In Self Test, Ενσωματωμένη Αυτόνομη Δοκιμή), είχε νέα μόνωση για προστασία από ηλεκτρονικά αντίμετρα, ολοκαίνουργιο ψηφιακό σύστημα πλοήγησης με το επίσης νέο SSRTU (Solid-State Receiver-Transmitter Unit, Μονάδα Πομποδέκτη Στερεάς Κατάστασης), επίσης καινούργιο ECU (Electrical Conversion Unit, Μονάδα Ηλεκτρικής Μετατροπής) που δεν είχε ανάγκη για ρύθμιση θερμοκρασίας και έτσι δε χρειάζονταν κανένα σύστημα θέρμανσης, και πολλές ακόμη βελτιώσεις που σε μεγάλο βαθμό έγιναν εφικτές λόγω του ότι πλέον τα συστήματα του ήταν ψηφιακά, και όχι αναλογικά. Ειδικά το σύστημα ψύξης-θέρμανσης ήταν ένα τεράστιο βήμα εμπρός διότι, παλαιότερα ο εκτοξευτής του (LAU-93) περιείχε ένα ολόκληρο υποσύστημα με ειδικό λάδι για να διατηρεί τα ηλεκτρονικά συστήματα του πυραύλου σε σταθερή θερμοκρασία.
Στην έκδοση 54C όμως, αυτά τα ηλεκτρονικά συστήματα ήταν πλέον μονωμένα και δίχως ανάγκη για θέρμανση με λάδι από αυτή την εξωτερική μονάδα που ήταν μέσα στον εκτοξευτή. Επίσης, σημαντική ήταν και η αναβάθμιση του συστήματος πλοήγησης DSQ-26 με το ESCA (Electronic Servo Control Amplifier, Ηλεκτρονικός Ενισχυτής Σερβοκινητήρων) επιτρέποντας πλέον ελιγμούς που έφταναν έως και τα 21G.
Τέλος, αυτή η νέα έκδοση είχε και νέο κινητήρα, την έκδοση Mk 60 που άφηνε μικρότερο ίχνος καπνού κατά τη πτήση του πυραύλου κάνοντας πιο δύσκολη την οπτική αναγνώριση του.


Πηγή: Eagle.ru

Μία ακόμη αποτυχημένη προσπάθεια εξέλιξης του έγινε το 1988 με την έκδοση AIM-54ECCM με στόχο να καταπολεμάει τα αντίμετρα ηλεκτρονικού πολέμου με καλύτερα συστήματα εντοπισμού τους, και να βελτιώσει τις επιδόσεις του όπλου.
Συγκεκριμένα, εάν το ραντάρ του έβλεπε ότι «έχασε» το στόχο τότε πυροδοτεί άμεσα τη κεφαλή του ώστε να πετύχει ότι είναι γύρω του.
Δεύτερον, είχε νέα RPM (Re-Programmable Memory, Επαναπρογραμματιζόμενη Μνήμη) που επέτρεπε ταχεία ενημέρωση και αλλαγή των ιχνών του πυραύλου όπως αλλαγή συχνοτήτων-καναλιών μετάδοσης, ταχύτητα σάρωσης και PRI (Pulse Repetition Interval, Χρόνος Επανάληψης Παλμού) του ραντάρ του πυραύλου.
Αντίστοιχα, πολλά υποσυστήματα του απλοποιήθηκαν ενοποιώντας τα από δεκάδες μικρά υποσυστήματα, σε μόλις 6 ηλεκτρονικές μονάδες.
Τέλος, η καύση του κινητήρα άλλαξε για μεγαλύτερη ισχύ και άρα ταχύτερη επιτάχυνση, αλλά αυτό κόστισε μείωση της εμβέλειας κατά περίπου 50 ναυτικά μίλια.
Αυτή η έκδοση δοκιμάστηκε με διάφορες κωδικές ονομασίες εκπαιδευτικών πυραύλων που είχαν ελαφρώς διαφορετικές ρυθμίσεις. Αυτές ήταν οι ATM-54, AEM-54, DATM-54A, και CATM-54.


Πηγή: GlobalSecurity.org

Τέλος, μία πολύ ενδιαφέρουσα πειραματική έκδοση του Phoenix τη δεκαετία του 1970 ήταν η έκδοση «Sea Phoenix» όπου ο πύραυλος χρησιμοποιούνταν ως μεσαίου βεληνεκούς αντι-αεροπορικό σύστημα για να εξοπλίζει πλοία του πολεμικού ναυτικού και του σώματος πεζοναυτών των ΗΠΑ. Η εταιρία Hughes παρατήρησε ότι τα 27 από τα 29 βασικά υποσυστήματα του ραντάρ AN/AWG-9 μπορούσαν να μεταφερθούν σε επίγειο σύστημα με ελάχιστες τροποποιήσεις.
Έτσι κατασκεύασε ένα σταθμό ραντάρ εδάφους που ήλεγχε ένα πολλαπλό εκτοξευτή αποτελούμενο από 12 πυραύλους Phoenix.
Με τρία τέτοια συστήματα, ένα αεροπλανοφόρο μπορούσε να έχει περιμετρική κάλυψη.


Πηγή: Pinterest.com

Παρακάτω βλέπετε μία ωραία απεικόνιση από την εταιρία Raytheon όπου δείχνει πως σε διαφορετικές αποστάσεις ο πύραυλος είναι ημι-αυτόνομος (semi-active) λαμβάνοντας εντολές πλοήγησης από το ραντάρ του αεροσκάφους, και πως όταν είναι σε απόσταση 18 χιλιομέτρων ή μικρότερη από το στόχο, λειτουργεί αυτόνομα με το δικό του ραντάρ.
Μας ανεφέρει επίσης ότι η σάρωση των «κλειδωμένων» στόχων γίνεται κάθε 2 δευτερόλεπτα.


Πηγή: eWarBirds.org

Η μεγαλύτερη δύναμη αυτού του όπλου είναι και η αδυναμία του.
Είναι μεγάλο, και πάρα πολύ γρήγορο. Αυτό σημαίνει ότι αργεί να επιταχύνει αλλά εάν βρεθεί κοντά στο στόχο του μπορεί να έχει εξαιρετικά αποτελέσματα.
Από την άλλη πλευρά, λόγω της υψηλής ταχύτητας και βάρους του, οι ελιγμοί είναι πολύ δύσκολοι και έτσι ένας έμπειρος πιλότος μπορεί να τον αποφύγει με σχετικά απλές τακτικές.
Γι’αυτό, από τη πλευρά του χειριστή του, χρειάζεται προσεκτική μελέτη για τακτική χρήση του σε τέτοιες αποστάσεις και θέσεις των στόχων ώστε να μη προλάβουν να εκτελέσουν αυτούς τους ελιγμούς διαφυγής.
Σύμφωνα με έναν μηχανικό με μεγάλη εμπειρία σε αυτό το όπλο, η (απόρρητη) «πραγματική» μέγιστη ταχύτητα του αναφέρεται ως 5.6 Mach αλλά αυτό είναι κάτω από ιδανικές συνθήκες.
Βάσει των πραγματικών χρήσεων και δοκιμών του, η ταχύτητα του είναι πιο κοντά στα 3.6 Mach.


Πηγή: Wikipedia.org

Δυστυχώς για το άρθρο μας, οι περισσότερες τεχνικές λεπτομέρειες για το πως ακριβώς λειτουργούν τα υποσυστήματα του, σχεδιαγραάμματα τους, κτλ. παραμένουν διαβαθμισμένα μέχρι και σήμερα. Παρ’όλα αυτά, ελπίζουμε να βρήκατε αυτή την εισαγωγή χρήσιμη.
Κλείνοντας, σύμφωνα με την εταιρία Raytheon ο πύραυλος AIM-54 αποτελεί το πιο βαρύ, μεγαλύτερο, γρηγορότερο, αλλά και ακριβότερο πύραυλο αέρος-αέρος που έχει κατασκευαστεί ποτέ στις ΗΠΑ.
Επιπρόσθετα, ήταν ο πρώτος πύραυλος που κατάφερε να δείξει έμπρακτα την ικανότητα ακολούθησης όχι ενός ή δύο, αλλά έξι στόχων ταυτόχρονα από ένα μαχητικό αεροσκάφος.

Πηγή: defensegr.wordpress.com

Δευτέρα, 6 Απριλίου 2020

Το Τέλος του Πετρελαιοφόρου του Πολεμικού Ναυτικού Αρέθουσα A-377

 
Το Αρέθουσα Α-377 (πρώην USS Natchaug AOG-54) ήταν αμερικανικό Πετρελαιοφόρο τύπου Patapsco που προσχώρησε στο Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό.

USS Natchaug AOG-54

Ιστορία

Ναυπηγήθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής στις 6 Δεκεμβρίου 1944 στα ναυπηγεία «Cargill Inc., Savage» της Μινεσότα.
Καθελκύστηκε στις 15 Αυγούστου 1944 και εντάχθηκε στο Αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό στις 16 Ιουλίου 1945 με το όνομα «Natchaug».

Πολεμική δράση

Ως «Natchaug» πήρε μέρος σε πολλές επιχειρήσεις του Αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού στον Ειρηνικό Ωκεανό, έχοντας ως βάση κυρίως το νησί Γκουάμ ή το λιμάνι Περλ Χάρμπορ της Χαβάης.
Για τις υπηρεσίες του κατά τη διάρκεια του πολέμου της Κορέας έλαβε ένα αστέρι μάχης.

Μετάταξη

Το Φεβρουάριο του 1959 διατάχθηκε να προετοιμαστεί για αδρανοποίηση και στις 24 Ιουλίου παροπλίστηκε από το ναυτικό των Η.Π.Α. και παραχωρήθηκε στην ελληνική κυβέρνηση σύμφωνα με τους όρους του «Προγράμματος Στρατιωτικής Βοήθειας».
Το πλοίο παρελήφθηκε από τον Πλωτάρχη Γκολφίνο Πετιμεζά στο Περλ Χάρμπορ, η μετάταξη στο Ναυτικό Μητρώο έγινε την 1η Αυγούστου του 1959.
Το πλοίο χρησιμοποιήθηκε σαν πετρελαιοφόρο του ελληνικού στόλου.  
Ομοίου τύπου πλοίο στο στόλο ήταν το Αριάδνη A-414.

Το πλοίο διέθετε δυνατότητα πετρελεύσεως εν πλω δύο σκαφών ταυτοχρόνως, ένα από κάθε πλευρά.
Είχε μέγιστο εκτόπισμα 4.335 τόνους και η μεταφορική του ικανότητα ήταν περίπου 2.200 τόνους πετρελαίου.
Για την πρόωση χρησιμοποιούσε κινητήρες ντίζελ με δύο έλικες και είχε μέγιστη ταχύτητα 14 κόμβους.
Ο οπλισμός του αποτελούνταν από οκτώ πυροβόλα των 3 ιντσών. 
Διοικητικά υπαγόταν στη Διοίκηση Αντιτορπιλικών.
Βάση του ήταν οι εγκαταστάσεις της Διοίκησης Καυσίμων του Ναυστάθμου Σαλαμίνας (Πειραιάς). 



Παροπλίσθηκε στις 31 Μαρτίου 2004 και αργότερα βυθίστηκε ως Στόχος με βολή Τορπίλης.

Πλοία με το όνομα «Αρέθουσα»

Το «Αρέθουσα» A-377 είναι το δεύτερο κατά σειρά από τα δύο πλοία συνολικά που φέρουν το όνομα αυτό, το άλλο είναι το τορπιλοβόλο πλοίο Αρέθουσα που ενετάγη κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.




Πληροφορίες
Ναυπηγείο
Cargill Inc., Savage, Μινεσότα
Έναρξη ναυπήγησης
6 Δεκεμβρίου 1944
Καθέλκυση
15 Αυγούστου 1944
Ένταξη σε υπηρεσία
16 Ιουλίου 1945 (ΗΠΑ)
 
 
1 Αυγούστου 1959 (Ελλάδα)
Παροπλισμός 
31 Μαρτίου 2004
Δίδυμα σκάφη 
Αριάδνη A-414
Χρήση
Πετρελαιοφόρο

Εκτόπισμα                          
1.850 / 4.335 τόννοι
Μήκος
94,72 μέτρα
Πλάτος                                 
14,78 μέτρα
Βύθισμα
4,78 μέτρα
Πρόωση
2 κινητήρες ντίζελ (225Kw 120/240V), 1 κινητήρας ντίζελ (10Kw 240V), 2 έλικες, 3.300 ίπποι
Ταχύτητα
14 κόμβους
Πλήρωμα
8 αξιωματικοί και 116 ναύτες
Οπλισμός
  • 3 Πυροβόλα των 76.2χιλ/50cal US Mk 26 DP
  • 2 Αντιεροπορικά πυροβόλα Rheinmetall 20χιλ/90cal









Πηγές: Πολεμικό Ναυτικό, Wikipedia και Διαδίκτυο.

Σήματα Πληροφοριών:


Από Francois-Pier