Το εξαιρετικό βιβλίο των Κώστα Θωκταρίδη και Άρη Μπιλάλη για τα ελληνικά ναυάγια.

Επιμέλεια : Ιωσήφ Παπαδόπουλος.
Φωτογραφίες - Βίντεο : Αρχείο Κ. Θωκταρίδη
Μια ευχάριστη έκπληξη μου επιφύλαξε προχθές ο καλός μου φίλος Κώστας Θωκταρίδης. Τον Κώστα τον γνωρίζετε βεβαίως. Πρόκειται για έναν αυτοδύτη με σοβαρές περγαμηνές στον χώρο της αυτόνομης κατάδυσης : http://www.ribandsea.com/face/857-2013-01-06-08-08-28 Με συμμετοχή σε δύσκολες υποβρύχιες αποστολές και ιδιαίτερη εξοικείωση, θα έλεγα, στις βαθειές καταδύσεις http://www.ribandsea.com/memo/1060-galazia-avyssos Τον Νοέμβριο του 2002 μάλιστα ανέλκυσε, μετά από δική μου παράκληση, μια μεγάλη παλιά ένστυπο άγκυρα που αναπαυόταν στον βυθό της Μακράς, ένα μικρό ακατοίκητο νησί που βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής από την Κάσο, η οποία δωρήθηκε στον Δήμο της Κάσου και τοποθετήθηκε στο Ηρώο : http://www.ribandsea.com/memo/818-2002
Μου τηλεφώνησε λοιπόν ο Κώστας προχθές και μου είπε ότι θα περάσει από το σπίτι να μου δώσει ένα αντίγραφο της νέας του συγγραφικής δουλειάς. Μέχρι να έρθει με έφαγε η περιέργεια. Έφθασε τελικώς εκείνο το βράδυ κρατώντας στα χέρια ένα, τεράστιο σε όγκο, βιβλίο με τίτλο "Ναυάγια στον Ελληνικό βυθό - Κατάδυση στην ιστορία τους". "Σου δίνω ένα αντίγραφο να με θυμάσαι", μου είπε ο Κώστας, κι' εγώ λίγο έλειψε να βάλω τα κλάμματα διαβάζοντας την αφιέρωση : "Στον αγαπητό φίλο μου Ιωσήφ, τον καπετάνιο της ζωής μου, δάσκαλο και φίλο, με ιδιαίτερη εκτίμηση".

Πρόκειται για μια αξιόλογη συγγραφική δουλειά, για την ολοκλήρωση της οποίας ο Κώστας συνεργάστηκε με τον ιστορικό ερευνητή Άρη Μπιλάλη, ενώ το κόστος εκτύπωσης και την διάθεση του βιβλίου, στη συμβολική τιμή των 30 ευρώ, ανέλαβε το "Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη" : http://www.laskaridou.gr/, e mail : info@laskaridou.gr, τηλ. 210 4297450
Το βιβλίο είναι σε μέγεθος Α4, είναι γραμμένο στην ελληνική και στην αγγλική γλώσσα, απαρτίζεται από 480 σελίδες και περιέχει δεκάδες φωτογραφιών από τις καταδύσεις του Κώστα Θωκταρίδη στα ελληνικά ναυάγια, αλλά και ιστορικές φωτογραφίες και προφορικές μαρτυρίες ναυτικών που σώθηκαν, φωτογραφίες αντικειμένων που βρέθηκαν στον βυθό, καθώς και φωτογραφίες και γκραβούρες των πλοίων προτού αυτά ναυαγήσουν. Την εκτύπωση του εξαιρετικού αυτού βιβλίου έκανε η "Αρβανιτίδης ΑΒΕΕ", την βιβλιοδεσία η "Μαντής Ιωάννης και Υιοί Ε.Ε.", τις διορθώσεις των ελληνικών κειμένων οι κυρίες Βέρα Ανδριοπούλου, Βίκυ Παυλοπούλου και Ιωάννα Ρωμηού, που ανέλαβε και την επιμέλεια της ελληνικής έκδοσης, την μετάφραση και διόρθωση των αγγλικών κειμένων έκαναν οι Κώστας Θωκταρίδης και Άρης Μπιλάλης, ενώ την επιμέλεια της αγγλικής έκδοσης έκαναν οι κυρίες Ρένα Γιατροπούλου και Μέλη Κωνσταντίνου.

Δεν μπόρεσα πάντως να αντισταθώ στον πειρασμό και αποφάσισα να δημοσιεύσω ένα απόσπασμα από την ιστορία και την εξερεύνηση του ναυαγισμένου αρματαγωγού του πολεμικού Ναυτικού "Μέρλιν", που βυθίστηκε άδοξα την 15η Νοεμβρίου του 1972 λίγο έξω από το λιμάνι του Πειραιά και πήρε μαζί του στον βυθό 44 από τα μέλη του πληρώματός του. Έπρεπε βεβαίως πρώτα να πάρω την άδεια του συγγραφέα. "Μπορείς να κάνεις ό,τι θέλεις. Το βιβλίο ειναι δικό σου!", ήταν η απάντηση του Κώστα. Πάμε λοιπόν να θυμηθούμε ή να μάθουμε, με την βοήθεια των Κώστα Θωκταρίδη και Άρη Μπιλάλη, την ιστορία και το τέλος εκείνου του αρματαγωγού.

ΒΠ (Βασιλικό πλοίο) ΜΕΡΛΙΝ.
... Το 1958, στο πλαίσιο της στρατιωτικής βοήθειας των ΗΠΑ προς την χώρα μας, παραχωρήθηκαν έξι σκάφη τύπου LSM-1, τα οποία και πήραν τα ονόματα "Τουρνάς", "Κρυσταλλίδης", "Γρηγορόπουλος", "Μέρλιν", "Ρουσσέν" και "Δανιόλος". Το LSM-557 έλαβε την ονομασία "Μέρλιν" προς τιμήν του Υποπλοιάρχου Μέρλιν, ο οποίος χάθηκε στις 6 Δεκεμβρίου 1941 κατά την καταβύθιση του βρετανικού υποβρυχίου "Perseus". Η παραλαβή του έγινε στη Βοστώνη των ΗΠΑ στις 30 Ιανουαρίου 1958 από τον Πλωτάρχη Θ. Μανωλόπουλο και στη συνέχεια το σκάφος έπλευσε προς την Ελλάδα, όπου εντάχθηκε στη δύναμη του στόλου λαμβάνοντας το διακριτικό L-166.
Επρόκειτο για ένα αρματαγωγό που εντάχθηκε στις 22 Οκτωβρίου 1945 ως USS LSM-557 στον πολεμικό στόλο των ΗΠΑ, ενώ είχε ήδη λήξει ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος. Όταν κρίθηκε ότι το LSM-557 ήταν πλέον περιττό, παροπλίστηκε στο Green Cove Springs της Φλόριδας. Το πλοίο είχε διαστάσεις 59,75 Χ 10,5 Χ 2,6 μέτρα, εκτόπισμα 743/1.095 τόν., διέθετε δύο μηχανές diesel General Motors ιπποδύναμης 1.440 bhp εκάστη, είχε μεγίστη ταχύτητα πλεύσης 13 κόμβους και ήταν οπλισμένο με 2 πυροβόλα των 40 χλιοστών και 8 των 20 χιλιοστών.

Η απώλεια του πλοίου.

Στις 15 Νοεμβρίου 1972 και περί τις 3.00, στη θαλάσσια περιοχή 4 μίλα από τις ακτές του Παλαιού Φαλήρου, έπλεε το οχηματαγωγό του Πολεμικού Ναυτικού "Μέρλιν" με κυβερνήτη τον Υποπλοίαρχο Γ. Μπεγιέτη. Η θάλασσα ήταν γαλήνια, η ορατότητα μεγάλη και τα πλοία που έπλεαν στην περιοχή ταξίδευαν στον προορισμό τους χωρίς κανένα πρόβλημα. Στην ίδια περιοχή έπλεε και ένα από τα μεγαλύτερα πλοία του στόλου του Σταύρου Νιάρχου, το 215.914 τόνων και μήκους 327 μέτρων δεξαμενόπλοιο "World Hero".
Σε μια στιγμή - κάτω από περίεργες συνθήκες - τα δύο πλοία βρέθηκαν στην ίδια περιοχή πλεύσεως, με αποτέλεσμα να ακολουθήσει μια τρομακτική σύγκρουση. Το γιγαντιαίο δεξαμενόπλοιο είχε εμβολίσει το "Μέρλιν" πέφτοντας με τον τεράστιο όγκο του στην πρύμνη του μικρού οχηματαγωγού. Οι σκηνές που ακολούθησαν ήταν τραγικές. Οι σειρήνες του αποβατικού ούρλιαζαν συνεχώς. Όσοι από το πλήρωμα βρίσκονταν στο κατάστρωμα, προσπαθούσαν να ειδοποιήσουν τους συναδέλφους στα κάτω διαμερίσματα. Κάποιοι άρχισαν να πέφτουν στη θάλασσα, ακούγονταν φωνές, πανικός και τριξίματα από τις λαμαρίνες, που υποχωρούσαν κάτω από τον τεράστιο όγκο του δεξαμενόπλοιου. Ο κ. Νίκος Κοτζιάς, Υπαξιωματικός τότε στο "Μέρλιν", κατάφερε να σωθεί και περιέγραψε αργότερα τις δραματικές στιγμές στον δημοσιογράφο Π. Σόμπολο :
"... Όταν από το πλοίο μας άρχισαν να ηχούν οι σειρήνες, εγώ βρισκόμουν στα κάτω διαμερίσματα, στα λεγόμενα υποφράγματα. Ακούγοντας τις σειρήνες να σφυρίζουν επίμονα, ανησύχησα και ανέβηκα επάνω για να δω τι γίνεται. Δεν είδα όμως τίποτα και ξανακατέβηκα στα υποφράγματα...".
Οι σειρήνες του "Μέρλιν" όμως συνέχισαν να ηχούν και ο Πυροβολητής - Αρχικελευστής Νίκος Κοτζιάς ανέβηκε στο κατάστρωμα και πάλι. Αυτή τη φορά όμως έλεγξε καλύτερα.

"... Βλέπω την πλώρη του εμπορικού (τάνκερ) που ήταν σαν νησί, πίσω μας και σε απόσταση 30 μέτρων από την πρύμνη μας. Στο θέαμα αυτό κέρωσα, έπαθα μπλακ αουτ. Άρχισα να τρέχω προς την πλώρη του πλοίου μας, δεν πρόλαβα όμως, βρήκα ένα σημείο και κρατήθηκα. Το δεξαμενόπλοιο μας εμβόλισε στην πρύμνη λίγο λοξά και στη συνέχεια μας έφερε όλη την αριστερή πλευρά του πλοίου στο εγκάρσιο, τη μέση δηλαδή. Εκεί μας έκοψε στα δύο, μας τουμπάρισε και το πλοίο παρέμεινε τουμπαρισμένο και μισοβυθισμένο...".
Γύρω στα δέκα λεπτά παρέμεινε το "Μέρλιν" στην επιφάνεια της θάλασσας, μέχρι που οι θύλακες αέρα εξαντλήθηκαν και το πλοίο βυθίστηκε. Ο κ. Κοτζιάς σώθηκε σαν από θαύμα.
"... Η πρύμνη του πλοίου μέχρι τη γέφυρα ήταν βυθισμένη στο νερό. Εγώ ήμουν εγκλωβισμένος στον καταπέλτη του οχηματαγωγού, βρισκόμου δηλαδή κάτω από το πλοίο και μέσα στο νερό. Ανέπνεα από τις τρύπες του καταπέλτη και με τη βοήθεια του Θεού, λίγο πριν βυθιστεί το πλοίο, η πρύμνη του πήρε μεγάλη κλίση και η πλώρη του ανέβηκε ψηλά! Εκείνη τη στιγμή βρήκα την ευκαιρία να ελευθερωθώ...".
Η στιγμή αυτή όμως ήταν μοιραία για τους 44 άνδρες, οι οποίοι είχαν παγιδευτεί στα κάτω διαμερίσματα, στο μηχανοστάσιο και στους άλλους χώρους εργασίας του οχηματαγωγού και παρασύρονταν στον βυθό μαζί του. Οι λιγοστοί που είχαν καταφέρει να πέσουν στη θάλασσα, παρακολουθούσαν το "Μέρλιν" να βυθίζεται χωρίς να μπορούν να κάνουν τίποτε. Ο Ανθυποπλοίαρχος του μικρού αποβατικού, ο οποίος σώθηκε τελικά, διηγήθηκε λίγες ώρες αργότερα :

"... Ενώ κολυμπούσαμε για να σωθούμε, βλέπαμε το πλοίο μας να βυθίζεται και ακούγαμε τους παγιδευμένους συναδέλφους μας να φωνάζουν για βοήθεια και να χτυπούν τις λαμαρίνες. Τους ακούγαμε να ζητούν βοήθεια και δεν μπορούσαμε να κάνουμε τίποτα. Τζάμπα πνίγηκε τόσος κόσμος...".
... Πρώτο στον τόπο του δυστυχήματος έφθασε το ολλανδικό φορτηγό "Swindregt", το οποίο - σύμφωνα με δημοσιεύματα της εποχής - έπλεε στην ίδια περιοχή και συγκεκριμένα ερχόταν πίσω από το δεξαμενόπλοιο. Όταν ο Ολλανδός πλοίαρχος είδε το "World Hero" να ακινητοποιείται, να κάνει πλήρη στροφή περί τον άξονά του και να κατεβάζει βάρκα, κατάλαβε ότι είχε συμβεί ατύχημα και έσπευσε επί τόπου για να βοηθήσει. Στη σωστική λέμβο που είχε ριχτεί στη θάλασσα από το τάνκερ, είχαν συγκεντρωθεί 6 διασωθέντες. Στην ίδια βάρκα υπήρχε και το πτώμα του νεκρού Υπάρχου Α. Φράγκου. Το πλήρωμα του ολλανδικού φορτηγού περισυνέλλεξε άλλους 8 ναυαγούς. Ανάμεσά τους και ο κ. Κοτζιάς που συνεχίζει την αφήγησή του :
"... Μόλις ελευθερώθηκα από τον καταπέλτη του πλοίου, ζαλισμένος από το πετρέλαιο και το νερό που είχα πιει, άρχισα να ζητάω βοήθεια. Βρήκα μία δοκό υποστηλώσεως, ένα ξύλο δηλαδή που επέπλεε, και κρεμάστηκα από αυτό μαζί με άλλα 6 άτομα. Ήμουν σε κακά χάλια και φώναξα : "πεθαίνω... πεθαίνω...". Τότε ο κυβερνλητης του πλοίου μας, ο κ. Μπεγιέτης με βοήθησε να μπω σε μια σχεδία. Αυτή η σχεδία όμως ήταν δεμένη στο πλοίο και καθώς το οχηματαγωγό βυθιζόταν την τραβούσε μαζί του. Έτσι, ξανάπεσα στη θάλασσα και πιάστηκα πάλι από το ξύλο. Δευτερόλεπτα μετά, το πλοίο βυθίστηκε. Στη συνέχεια, μας πλησίασε ένα ξένο εμπορικό πλοίο (το "Swindregt"). Ο Κυβερνήτης μας τους είπε στα αγγλικά να κάνουν κράτει τις μηχανές για να μην κτυπήσει η προπέλλα τους ναυαγούς. Το "Swindregt" μάς έριξε μια ανεμόσκαλα και ανεβήκαμε πάνω. Εγώ έμεινα τελευταίος, γιατί δεν είχα δυνάμεις, είχα κτυπήσει στο κεφάλι και στα πόδια... έτσι πιάστηκα από το πρώτο σκαλοπάτι και με τράβηξαν επάνω...".

Αυτοί οι 14 άνδρες που περισυνέλεξε το ολλανδικό φορτηγό και το "World Hero" λίγο μετά τη βύθιση του οχηματαγωγού, ήταν οι μόνοι που βγήκαν ζωντανοί από το συνταρακτικό δυστύχημα. Τους 14 διασωθέντες μετέφερε στη Μαρίνα Ζέας το ρυμουλκό "Άγιος Γεράσιμος" με κυβερνήτη τον Χρύσανθο Ελεθεριώτη και από κει μεταφέρθηκαν με ασθενοφόρο στο Ναυτικό Νοσοκομείο...
... Η έρευνα για τις διοικητικές και ποινικές ευθύνες του φοβερού δυστυχήματος, οδήγησε σε δύο κύριες εκδοχές εντελώς αντίθετες μεταξύ τους, οι οποίες δίχασαν τους εμπειρογνώμονες της Ναυτιλίας και τους Τεχνικούς παράγοντες για την ασφάλεια της ναυσιπλοίας....

Το ναυάγιο σήμερα.
Η κατάδυση στο ναυάγιο αποτελεί ένα πολύ δύσκολο εγχείρημα διότι βρίσκεται πάνω στη γραμμή ακτοπλοίας των εμπορικών πλοίων, σε απόσταση 3,5 μιλίων από τις ακτές της Πειραϊκής.
Το "Μέρλιν", από του οποίου τις δεξαμενές συνεχίζει ακόμη και σήμερα να αναβλύζει στην επιφάνεια πετρέλαιο, βρίσκεται αναποδογυρισμένο στον βυθό, σε βάθος από 83 έως 94 μέτρα. Το ναυάγιο εξέχει από τον βυθό 8 έως 10 μέτρα, και η διάταξή του στον βυθό είναι 177 μοίρες (από πλώρα) σε 357 μοίρες (πρύμα).
Η ορατότητα στην περιοχή είναι χαμηλή, αφού ο λασπώδης βυθός την περιορίζει σε λιγότερο από δύο μέτρα.
Στην πρύμνη του σκάφους είναι ορατές οι χαρακτηριστικές των αποβατικών πλοίων προπέλλες με τα προστατευτικά, οι οποίες βρίσκονται μαζί με τους άξονες σε εσοχές του κύτους. Το συγκλονιστικό στοιχείο είναι ένα μεγάλο βούλιαγμα στη δεξιά πίσω πλαγιά πλευρά του "Μέρλιν", αποτέλεσμα της σύγκρουσης που είχε με το "World Hero".

Η υπερκατασκευή, όπου στεγαζόταν η γέφυρα, συνετρίβη κατά την πρόσκρουση στον βυθό και μια σειρά από συντρίμμια της απομένουν δίπλα στη δεξιά πλευρά του σκάφους. Ανάμεσα στα συντρίμμια ξεχωρίζουν ένα σκαμπό το οποίο μάλλον είναι από τη γέφυρα, ένας νιπτήρας, ένας σάκος ανεμότρατας με τις "πόρτες" της αριστερά στην πλώρη του "Μέρλιν".
Σε απόσταση 180 μέτρων από το ναυάγιο βρίσκεται στον βυθό ένα ερπυστριοφόρο όχημα που μετέφερε ένα ραντάρ, το οποίο απομακρύνθηκε από το οχηματαγωγό όταν αυτό αναποδογύρισε.
Το ναυάγιο του "Μέρλιν" αποτέλεσε τη μεγαλύτερη τραγωδία του Πολεμικού μας Ναυτικού εν καιρώ ειρήνης, μετά το ναυάγιο του "Αλέξανδρος Ζ." το οποίο συνέβη το 1923 και έχασαν τη ζωή τους 297 άνθρωποι...
Τα υπόλοιπα, καθώς και το ιστορικό των υπολοίπων ναυαγίων που περιγράφονται στο βιβλίο του Κώστα Θωκταρίδη, όταν... το αγοράσετε!

Πηγή:  www.ribandsea.com

Αναδρομή στο 1972: Η σύγκρουση του αποβατικού «Μέρλιν» με το δεξαμενόπλοιο «World Hero» (φωτό)

Ο Νοέμβριος δεν ξεκίνησε καθόλου καλά για το Πολεμικό Ναυτικό. Η αδικαιολόγητη πρόσκρουση της φρεγάτας "Κανάρης" στη νησίδα Ατάλαντη (η οποία είναι γνωστή τουλάχιστον από το 480 π.Χ. και τη ναυμαχία της Σαλαμίνας…), πέρα από όλα τα άλλα, είναι ένα τεράστιο πλήγμα για το γόητρο των Ενόπλων Δυνάμεών μας. Ας ελπίσουμε ότι κάτι ανάλογο δεν θα επαναληφθεί. Το μόνο παρήγορο από αυτό το γεγονός, είναι ότι δεν υπήρξαν ανθρώπινα θύματα.

Δεν συνέβηκε όμως το ίδιο και 46 χρόνια περίπου πριν, όταν σε ένα πολύ περίεργο ναυτικό δυστύχημα, 44 μέλη του πληρώματος του αποβατικού σκάφους του Π.Ν. "Μέρλιν", έχασαν τη ζωή τους μετά από τη σύγκρουσή του πλοίου τους με το δεξαμενόπλοιο "World Hero”. Ήταν 15 Νοεμβρίου 1972, λίγο μετά τις 15.00, πολύ κοντά στο λιμάνι του Πειραιά και κάτω από εξαιρετικές καιρικές συνθήκες. Με το ναυάγιο αυτό, θα ασχοληθούμε στο σημερινό μας άρθρο.
Ο Υποπλοίαρχος Νικόλαος Μέρλιν και το Υ/Β "Perseus"
Ο Νικόλαος Μέρλιν (1912-1941), ήταν Έλληνας αξιωματικός του Πολεμικού μας Ναυτικού.Ο πατέρας του ήταν γαλλικής καταγωγής, όμως η οικογένεια του εγκαταστάθηκε στη χώρα μας στα τέλη του 19ου αιώνα. Η μητέρα του Νικόλαου Μέρλιν, ήταν Κεφαλλονίτισσα.
Ο Υποπλοίαρχος Νικόλαος Μέρλιν, γεννήθηκε στο Παρίσι. Πέρασε όμως τα παιδικά του χρόνια στην Αθήνα.
Σπούδασε στη Γερμανία και με την επιστροφή του στη χώρα μας φοίτησε στη Σχολή Ναυτικών Δοκίμων.
Υπηρέτησε στα υποβρύχια «Πρωτεύς», «Τρίτων» και «Γλαύκος». Στα τέλη του 1941, το βρετανικό υποβρύχιο "Perseus" μετά από επιχειρήσεις σε ελληνικά χωρικά ύδατα, θα επέστρεφε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου.
Ο Νικόλαος Μέρλιν, ζήτησε από τον Αρχηγό Στόλο Ε. Καββαδία να επιβιβαστεί στο, προηγμένο τεχνολογικά, βρετανικό σκάφος και να μεταβεί στην Αλεξάνδρεια για να αναλάβει τη διοίκηση κάποιου ελληνικού πλοίου.
Η άδεια του δόθηκε και ο Μέρλιν, που είχε μεγάλο πάθος με τα υποβρύχια, επιβιβάστηκε στο "Perseus" εκτοπίσματος 2040 τόνων. Ήταν ένας από τους 59 που επέβαιναν συνολικά στο πλοίο.
Δυστυχώς, το βρετανικό υποβρύχιο στις 6 Δεκεμβρίου 1941 προσέκρουσε σε νάρκη στην περιοχή της Σκάλας, κοντά στις ακτές της Κεφαλλονιάς και βυθίστηκε σε βάθος 52 μέτρων. Από τα 59 άτομα που επέβαιναν στο πλοίο, διασώθηκε μόνο ο ναύτης John Capes, 31 ετών τότε, ο οποίος κρύφτηκε από χωρικούς της περιοχής της Σκάλας για 18 μήνες, πριν φυγαδευτεί το πετρέλαιοκίνητο πλοίο "Ευαγγελίστρια"  στη Σμύρνη.




Για τον Τζον Κέιπς, ο οποίος πέθανε το 1985, αξίζει να διαβάσετε στο διαδίκτυο, τον απίστευτο τρόπο με τον οποίο κατάφερε να σωθεί. Η θέση όπου βρισκόταν βυθισμένο το Υ/Β "Perseus" δεν είχε εξακριβωθεί, ως το 1998, οπότε ο κορυφαίος Έλληνας δύτης Κώστας Θωκταρίδης το εντόπισε με την ομάδα του και επιβεβαίωσε πλήρως όλα όσα είχε αφηγηθεί ο J. Capes…


Το αποβατικό πλοίο "Μέρλιν"

Στις 10 Απρίλιου 1945, καθελκύστηκε στο ναυπηγείο US Navy Yard στο Charleston της Νότιας Καρολίνας ένα από τα εκατοντάδες αποβατικά σκάφη που είχαν ναυπηγηθεί, για να υποστηρίξουν τις αποβάσεις των συμμαχικών δυνάμεων. Σε λίγους μήνες ο πόλεμος τελείωσε, οπότε το USS LSM – 557, όπως είχε ονομαστεί το πλοίο, παροπλίστηκε στο Green Cove Springs της Φλόριντα.
Είχε διαστάσεις 59, 75 x 2,6 μέτρα, μέγιστη ταχύτητα 13 κόμβους και οπλισμό 2 πυροβόλα των 40 χιλιοστών και 8 των 20 χιλιοστών.
Στα πλαίσια της στρατιωτικής βοήθειας των Η.Π.Α. το συγκεκριμένο σκάφος μαζί με άλλα πέντε ίδιου τύπου, παραχωρήθηκαν στη χώρα μας το 1958 και έλαβε το όνομα του Υποπλοίαρχου Μέρλιν.
Η παραλαβή του έγινε στη Βοστόνη των Η.Π.Α. στις 30 Ιουνίου 1958 από τον Πλωτάρχη Θ. Μανωλόπουλο.
Όταν έφτασε στη χώρα μας, εντάχθηκε στη δύναμη του στόλου με το διακριτικό L – 166.
Η βύθιση του "Μέρλιν"
Στις 15 Νοεμβρίου 1972, γύρω στις 15.00 στη θαλάσσια περιοχή 4 μίλια μακριά από τις ακτές του Παλαιού Φαλήρου, έπλεε το "Μέρλιν" με κυβερνήτη τον Υποπλοίαρχο Γ. Μπεγιέτη. Η θάλασσα ήταν γαλήνια, η ορατότητα μεγάλη και η ναυσιπλοΐα στην περιοχή διεξαγόταν χωρίς κανένα πρόβλημα. Κοντά στο "Μέρλιν", έπλεε και το υπερδεξαμενόπλοιο "WORLD HERO".
Το "WORLD HERO" είχε ναυπηγηθεί το 1970 στη Γιοκοχάμα της Ιαπωνίας για λογαριασμό της εταιρείας "Aquarius Shipping'' του ομίλου Νιάρχου. Κι ενώ τα δυο πλοία έπλεαν στην ίδια περιοχή όπως αναφέραμε κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες βρέθηκαν στην ίδια πορεία πλεύσης με αποτέλεσμα να ακολουθήσει τρομακτική σύγκρουση, καθώς το τεράστιο δεξαμενόπλοιο εμβόλισε το μικρό αποβατικό πλοίο χτυπώντας το στην πρύμνη.
Οι σειρήνες του πολεμικού πλοίου άρχισαν να ηχούν ασταμάτητα. Όσα μέλη του  πληρώματος βρισκόταν στο κατάστρωμα προσπαθούσαν να ειδοποιήσουν τους συναδέλφους τους που βρισκόταν στα κάτω διαμερίσματα. Κάποιοι έπεφταν στη θάλασσα, επικράτησε όπως ήταν αναμενόμενο, πανικός ενώ οι λαμαρίνες του ''Μέρλιν'' υποχωρούσαν κάτω από τον τεράστιο όγκο του δεξαμενόπλοιου. Σε δέκα λεπτά περίπου, το ''Μέρλιν" είχε βυθιστεί. Όσα μέλη του πληρώματος είχαν πέσει στη θάλασσα, έβλεπαν το πλοίο τους να βουλιάζει παρασύροντας στο βυθό τους συναδέλφους τους που είχαν την ατυχία να βρίσκονται στο μηχανοστάσιο και στα κάτω διαμερίσματά του.
"Ενώ κολυμπούσαμε για να σωθούμε, βλέπαμε το πλοίο μας να βυθίζεται και ακούγαμε τους παγιδευμένους συναδέλφους μας να φωνάζουν για βοήθεια και να χτυπούν τις λαμαρίνες. Τους ακούγαμε να ζητούν βοήθεια και δεν μπορούσαμε να κάνουμε τίποτα. Τζάμπα πνίγηκε τόσος κόσμος", διηγόταν αργότερα ο ανθυποπλοίαρχος του "Μέρλιν".
Στο μεταξύ, στο λιμάνι του Πειραιά σήμανε συναγερμός. Πολύ σύντομα 5 ρυμουλκά κατευθύνθηκαν προς το σημείο του ναυαγίου.



Ακολούθησαν δεκάδες άλλα πλοία. Ο αρχηγός του Λιμενικού Σώματος, Γ. Μητράκος, ο Κεντρικός Λιμενάρχης, Μ. Στεφανάκης, ο Υπολιμενάρχης Γ. Τσούκης και πολλοί άλλοι αξιωματικοί του Λ.Σ. επιβιβάστηκαν σε περιπολικά του Κεντρικού Λιμεναρχείου και τέθηκαν επικεφαλής των ερευνών και της διάσωσης.
Πρώτο στον τόπο του ναυαγίου έφτασε το ολλανδικό φορτηγό "SWINDREGT" το οποίο έπλεε στην ίδια περιοχή και μάλιστα ερχόταν πίσω από το δεξαμενόπλοιο. Το "WORLD HERO" είχε ήδη ακινητοποιηθεί και είχε ρίξει σωστική λέμβο στη θάλασσα. Στη λέμβο αυτή, επιβιβάστηκαν 6 διασωθέντες. Το ολλανδικό πλοίο περισυνέλλεξε 8 ακόμα ναυαγούς. Αυτοί οι 14 ήταν οι μόνοι διασωθέντες από το ναυάγιο. 44 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους τελείως άδικα. Μεταφέρθηκαν στη Μαρίνα Ζέας από το ρυμουλκό "ΑΓΙΟΣ ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ" με κυβερνήτη τον Χρύσανθο Ελευθεριώτη.
Οι ανακρίσεις – Τα αίτια του ναυαγίου
Αμέσως μετά τη σύγκρουση, αφαιρέθηκαν από άνδρες του Λιμενικού Σώματος τα ναυτιλιακά έγγραφα του δεξαμενόπλοιου το οποίο κατέπλευσε ανοιχτά του Πειραιά, όπου παρέμενε φρουρούμενο. Πρώτοι που εξετάστηκαν ήταν ο Πλοίαρχος του "WORLD HERO" Σαρίδης, και ο Υποπλοίαρχος Γριλλάκης. Μέλη της Τεχνικής Επιτροπής του Πολεμικού Ναυτικού που εξέτασαν το τάνκερ διαπίστωσαν ίχνη σύγκρουσης και στις δύο μάσκες της πλώρης. Η έρευνα για τα αίτια του τραγικού ναυαγίου κατέληξε σε δύο εκ διαμέτρου αντίθετες εκδοχές. Είναι χαρακτηριστικό ότι διχάστηκαν ακόμα και οι εμπειρογνώμονες και οι τεχνικοί παράγοντες. 
Από τις καταθέσεις του πληρώματος του τάνκερ, προέκυπτε ότι το "WORLD HERO" είχε σταματήσει στον προλιμένα του Πειραιά για να αποβιβάσει τον πλοηγό ο οποίος το καθοδήγησε στο στενό του Ναυστάθμου της Σαλαμίνας. Στη συνέχεια ανέπτυξε ταχύτητα 10 μιλίων και προπορευόταν του "MERLIN". Για άγνωστους λόγους, σύμφωνα με αυτή την εκδοχή, το πολεμικό πλοίο ανέπτυξε μεγάλη ταχύτητα και προσπέρασε το δεξαμενόπλοιο από δεξιά και στη συνέχεια, καθώς κινήθηκε αριστερά βρέθηκε πολύ κοντά στην πλώρη του "WORLD HERO" το οποίο λόγω του μεγάλου όγκου του δεν πρόλαβε να κάνει ελιγμό.
Από τις καταθέσεις των διασωθέντων του "MERLIN", προέκυπτε μια τελείως διαφορετική εκδοχή. Το "WORLD HERO" είχε αποδεξαμενισθεί το πρωί της ίδιας μέρας από τον Σκαραμαγκά. Πήρε πλοηγό και πέρασε από το στενό του Ναυστάθμου. Αποβίβασε τον πλοηγό στον Πειραιά και συνέχισε τα ρότα του κενό φορτίου αλλά με έρμα.



Σύμφωνα πάντα με τις ίδιες καταθέσεις, το δεξαμενόπλοιο βρισκόταν πίσω από το "MERLIN". Σ' αυτή την περίπτωση, σύμφωνα με τους διεθνείς κανονισμούς περί ασφάλειας της ναυσιπλοΐας, η ευθύνη για τη σύγκρουση βαραίνει το "WORLD HERO". Στα τάνκερ αυτού του εκτοπίσματος, υπάρχει η λεγόμενη "blank area" ("τυφλή περιοχή"), ιδιαίτερα όταν πλέουν κενά φορτίου. Ο αξιωματικός που βρίσκεται στον θάλαμο διακυβέρνησης, δεν έχει ορατότητα κατ' ευθείαν μπροστά του και σε απόσταση περίπου 3 μιλίων. Έτσι φαίνεται ότι το "MERLIN" βρέθηκε στην "τυφλή περιοχή" του "WORLD HERO" το οποίο έπεσε πάνω του χωρίς να το αντιληφθεί. Έπρεπε το "WORLD HERO" να έχει κλειστό κύκλωμα τηλεόρασης ή ο πλοίαρχός του να έχει τοποθετήσει ναύτη-οπτήρα στην πλώρη του για να εποπτεύει την θαλάσσια περιοχή μπροστά απ' αυτό. Ας μην ξεχνάμε ότι έπλεε στον Σαρωνικό, όπου υπάρχει αυξημένη κίνηση πλοίων.
Σημαντική ήταν επίσης και η κατάθεση του πλοιάρχου του ολλανδικού φορτηγού "SWINDREGT". Μετά το τέλος των ανακρίσεων, ο Εισαγγελέας άσκησε δίωξη κατά του πλοιάρχου του "WORLD HERO" Ι. Σαρίδη, του ανθυποπλοιάρχου Κ. Αναστασίου που βρισκόταν σε υπηρεσία στη γέφυρα την ώρα της σύγκρουσης και του ναύτη Α. Παπακυρίτση, ο οποίος επιτελούσε εκείνη την ώρα χρέη παρατηρητή. Κατηγορήθηκαν για ανθρωποκτονία εξ αμελείας, πρόκληση ναυαγίου και σωματικών βλαβών εξ αμελείας και παράβαση του Ποινικού και Πειθαρχικού Κώδικα του Εμπορικού Ναυτικού. Αμέσως μετά, με καταβολή εγγύησης 190 εκ. δραχμών, επιτράπηκε ο απόπλους του τάνκερ.
Τα τελικά συμπεράσματα από το πόρισμα
Το "WORLD HERO" δεν είχε αναπτύξει μεγάλη ταχύτητα και έπλεε κανονικά, χωρίς ελιγμούς. Όμως, την ώρα της σύγκρουσης, βρισκόταν στον αυτόματο πιλότο ενώ έπλεε 4-5 μίλια μακριά από το λιμάνι του Πειραιά. Επιπλέον, ο ναύτης-παρατηρητής δεν επέβλεπε την γύρω από το τάνκερ περιοχή, αλλά ασχολούνταν με την υποστολή σημάτων-σημαιών από τους ιστούς του πλοίου. Δημοσιεύματα της εποχής έκαναν λόγο και για πόρισμα του Πολεμικού Ναυτικού το οποίο καταλόγιζε ευθύνες στον Κυβερνήτη του Μέρλιν Υποπλοίαρχο Γ. Μπεγιέτη και στους άνδρες οι οποίοι είχαν υπηρεσία στη γέφυρα του "ΜΕΡΛΙΝ" την ώρα της σύγκρουσης.
Επίλογος
Το επιβατηγό-οχηματαγωγό "ΜΕΡΛΙΝ" είχε χαράξει ρότα για Ρόδο, το μοιραίο μεσημέρι της 15ης Νοεμβρίου 1972. Ωστόσο, το ταξίδι του σταμάτησε λίγα μίλια έξω από το λιμάνι του Πειραιά. 44 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους. Σήμερα βρίσκεται βυθισμένο σε απόσταση 3,5 μιλίων από τις ακτές της Πειραϊκής σε βάθος 83-94 μέτρων. Από τις δεξαμενές του συνεχίζει ακόμα και σήμερα να αναβλύζει στην επιφάνεια πετρέλαιο…





Στο διαδίκτυο, γράφονται διάφορα. Για συσχετισμό του ναυαγίου με το κίνημα του Ναυτικού και το θρυλικό αντιτορπιλικό "ΒΕΛΟΣ", για μέλος (ή μέλη) του πληρώματος που δεν πνίγηκαν αλλά ζουν ακόμα στο εξωτερικό… Κάποιοι ισχυρίζονται ότι δεν έρχονται στην Ελλάδα, γιατί φοβούνται για τη ζωή τους…. Αναφέρουμε απλά όσα γράφονται, χωρίς σε καμία περίπτωση να τα υιοθετούμε.
Περισσότερα στοιχεία για το τραγικό αυτό ναυάγιο, μπορείτε να βρείτε στο βιβλίο των Κ. Θωκταρίδη - Α. Μπιλάλη που αναφέρουμε παρακάτω, στις "Πηγές".

Πηγές: "ΚΩΣΤΑΣ ΘΩΚΤΑΡΙΔΗΣ – ΑΡΗΣ ΜΠΙΛΑΛΗΣ, "ΝΑΥΑΓΙΑ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΒΥΘΟ – Κατάδυση στην Ιστορία τους", ΙΔΡΥΜΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΛΑΣΚΑΡΙΔΗ, 2015.
ΧΡΗΣΤΟΣ Ε. ΝΤΟΥΝΗΣ, "ΤΑ ΝΑΥΑΓΙΑ ΣΤΙΣ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΘΑΛΑΣΣΕΣ, 1900-1950", ΤΟΜΟΣ Α', Εκδόσεις FINATEC-MULTIMEDIA A.E., 2000.

Πηγή:  pronews.gr

 

Η 80 ΑΔΤΕ τίμησε τον «βάτραχο» Γέροντα Νικήτα (ΦΩΤΟ)

Τιμητική διάκριση από τον Δκτη της 80 ΑΔΤΕ στον «βάτραχο» Γέροντα Νικήτα ο οποίος δεν ξεχνάει ποτέ την εποχή που υπηρέτησε στο νησί της Κω, καθώς επίσης και την μάχιμη μονάδα του, την

οποία με την πρώτη ευκαιρία επισκέπτεται.

Με τις ευχές και τις προσευχές του Γέροντα η Υπέρμαχος Στρατηγός η Παναγία μας να δίνει δύναμη στον Δκτη και το προσωπικό του Σχηματισμού στο έργο τους.

Πηγή: http://petraxili.blogspot.gr

Θλιβερή επέτειος για το Πολεμικό Ναυτικό σήμερα

Παλαιότερο άρθρο το Λεωνίδα Μπλαβέρη στα PARAPOLITIKA.

 
Σήμερα συμπληρώνονται 21 ολόκληρα χρόνια από την θλιβερή επέτειο της βυθίσεως της πυραυλακάτου «ΑΝΘΥΠΟΠΛΟΙΑΡΧΟΣ ΚΩΣΤΑΚΟΣ» (Ρ-25) και της τραγικής απώλειας τεσσάρων εκ των 32 μελών του πληρώματός του, συμφώνως με την ιστορία του ΓΕΝ.
Ήταν η 4 Νοεμβρίου 1996, και η μεγάλη διακλαδική άσκηση «Παρμενίων ‘96» βρισκόταν σε πλήρη εξέλιξη τόσο στην ηπειρωτική όσο και στη νησιωτική Ελλάδα. Στο πλαίσιο της ασκήσεως, το Αρχηγείο Στόλου είχε διασπείρει όλα τα πολεμικά πλοία των Διοικήσεώς του στις προγραμματισμένες θέσεις τους. Για την ημέρα εκείνη το σενάριο προέβλεπε για την ΤΠΚ «ΚΩΣΤΑΚΟΣ» να πραγματοποιήσει «αγκίστρωση» κοντά στην ξηρά της Σάμου, σε πλήρη ακινησία, με σβηστά όλα τα φώτα ασφαλείας και κλειστά τα ραντάρ, με μόνο να βρίσκεται σε λειτουργία το ραντάρ ναυτιλίας. 
Κυβερνήτης της ήταν ο τότε Πλωτάρχης Κ.Λ., άριστος αξιωματικός και αρχηγός της τάξεώς του στη Σχολή Ναυτικών Δοκίμων, ο οποίος τη στιγμή του δυστυχήματος δεν βρισκόταν στη γέφυρα. 
Ενώ το πλοίο ήταν σε αυτή την κατάσταση, επέπεσε επάνω του και το εμβόλισε το πλοίο της γραμμής Πειραιάς-Σάμος «Σάμαινα». 
Η πυραυλάκατος, αφού παρέμεινε για λίγο στην επιφάνεια της θάλασσας βυθίστηκε σε βάθος 180 μέτρων από την ακτή της Σάμου.

Τέσσερα μέλη του πληρώματος της ΤΠΚ «ΚΩΣΤΑΚΟΣ» πνίγηκαν. Πρόκειται για τους:

• Ανθυπασπιστή ΗΝ/ΣΝ Κ. Κοκκίνη
• Κελευστή ΗΝ/ΔΒ Α. Ασπρογέρακα
• Κελευστή ΗΝ/ΔΒ Γ. Αναδρανιστάκη
• Κελευστή Η/Τ Β. Μαυρογιώργο

Μετά από πολλές και επίπονες προσπάθειες από πλευράς του ΠΝ και ομάδος εξειδικευμένων δυτών, στις 15 Μαρτίου 1997, η πυραυλάκατος ανελκύστηκε αλλά κρίθηκε ως μη συμφέρουσα η επισκευή της, εκτός από ορισμένα απάρτια κυρίως οπλικών συστημάτων και πυραύλων Penguin που κρίθηκαν κατάλληλα ως αμοιβά.
Η ΤΠΚ «ΚΩΣΤΑΚΟΣ» καθελκύστηκε στις 1 Μαρτίου 1980 στα «Ελληνικά Ναυπηγεία ΑΕ» του Σκαραμαγκά, όπου και κατασκευάστηκε, στο πλαίσιο υλοποιήσεως σχετικού συμβολαίου που είχε υπογραφεί μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου (ΥΠΕΘΑ/ΓΕΝ) και της εταιρείας για την κατασκευή έξι ακόμη πυραυλακάτων τύπoυ “COMBAΤΤΑΝΤΕ ΙΙΙΒ”. 
Το πρόγραμμα ξεκίνησε το 1978 και oλoκληρώθηκε στα τέλη του 1981 με την παράδοση και της έκτης ΤΠΚ.
Στο ΠΝ η ΤΠΚ «ΚΩΣΤΑΚΟΣ» εντάχθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 1980, με πρώτο – παραλαμβάνοντα – κυβερνήτη τον τότε Πλω¬τάρχη Ι. Ιωάννου ΠΝ. 
Ονομάστηκε «Avθυπoπλoίαρχος ΚΩΣΤΑΚΟΣ» προς τιμή του αείμνηστου Ανθυποπλοιάρχου Ι. ΚΩΣΤΑΚΟΥ ΠΝ, ο οποίος ήταν αξιωματικός του υποβρυχίου «ΓΛΑΥΚΟΣ», και ο οποίος φονεύθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 1942 στην Μάλτα όπου ναυλοχούσε το υποβρύχιό του, στη διάρκεια βομβαρδισμού του στρατηγικής σημασίας λιμανιού του νησιού από βομβαρδιστικά αεροσκάφη της γερμανικής Luftwaffe.

Λ.Σ.Μ.

 Πηγή: Παραπολιτικά

Athens Patrol 2017

Δημόσια εκδήλωση. 1 Δεκεμβρίου – 3 Δεκεμβρίου

1 Δεκεμβρίου στις 2 μ.μ. μέχρι 3 Δεκεμβρίου στις 2 μ.μ.

 Διοργανωτές: Σύλλογος Στρατιωτικού Αθλητισμού Εφέδρων ΣΣΑΕ / MPF

Λεπτομέρειες

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

Για 4η συνεχή χρονιά ο Σύλλογος Στρατιωτικού Αθλητισμού Εφέδρων (Σ.Σ.Α.Ε), με την υποστήριξη της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εθελοντών Εφέδρων Ενόπλων Δυνάμεων (Π.Ο.Ε.ΕΦ.Ε.Δ), διοργανώνει στην Αττική στις 1-3 Δεκεμβρίου 2017 τον Πανελλήνιο Αγώνα -'Ασκηση Εθελοντών Εφέδρων “Athens Patrol 2017”. Ο αγώνας αυτός απευθύνεται σε άτομα που έχουν υπηρετήσει στις Ένοπλες Δυνάμεις και επιθυμούν να διατηρήσουν το Αξιόμαχό τους, να βελτιώσουν την φυσική τους κατάσταση και να εμπλουτίζουν τις γνωσεις τους πάνω σε στρατιωτικά θέματα.

Ο Αγώνας
Στους αγώνες αυτούς θα συμμετάσχεις ως μέλος ενός εξαμελούς περιπόλου. Οι άνδρες της ομάδας σου θα κληθούν να επιχειρήσουν σε ημιορεινό περιβάλλον,ανεξαρτήτως καιρικών συνθηκών. Η ομαδα σου εχει δικαίωμα να επιλέξει μία διαδρομή “στίβο” 6 ωρών ή 24 ωρών. Θα πρέπει να είστε σε θέση να προσανατολιστείτε και να κινηθείτε τακτικά σύμφωνα με τις διαταγές που θα σας δοθούν. Θα χρειαστεί να αντιμετωπίσετε αποτελεσματικά οποιονδήποτε και οτιδήποτε σας “προκύψει” κατά τη διαδρομή σας! Η “αξιολόγηση” σας θα γίνει απο έμπειρους “στεκάρχες” επάνω σε στρατιωτικά αντικείμενα, όπως: Tακτική κίνηση περιπόλου, Ά Βοήθειες Μάχης, άμεση αντίδραση σε “εχθρικές επαφές”, καθώς και στη λήψη πρωτοβουλιών υπό συνθήκες έντονης ψυχολογικής ή σωματικής πίεσης.

Λεπτομέρειες και δηλώσεις Συμμετοχής.

.

Παρέλαση Πολεμιστών Κύπρου στον Δήμο Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης.

Αντιπροσωπεία των μελών του συνδέσμου μας του Πανελλήνιου Συνδέσμου Αγωνιστών Κύπρου του 1964, του 1967, του 1974, αποδεχόμενη την τιμητική πρόσκληση του δημάρχου Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης Κ. Γρήγορη Κωνσταντέλλου, ανοίξαμε την μαθητική τους παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου 2017.
Είναι συγκινητικό να διαπιστώνουμε την αγάπη του ελληνικού λαού για μας, τους τελευταίους αγωνιστές που η πατρίδα Ελλάδα έστειλε στο μαρτυρικό νησί, να υπερασπιστούμε τα ιερά και τα όσια του ελληνισμού.
Στην εποχή της οικονομικής -κοινωνικής και ηθικής παρακμής είναι παρήγορο να νιώθουμε την αναγνώριση και τον σεβασμό από την πλειοψηφία των συμπατριωτών μας.

Με Σημαία το παράδειγμα των αγωνιστών του 1940, δώσαμε το παρόν όταν η πατρίδα μας χρειάστηκε.

Έτσι και σήμερα δίνουμε το παρόν σε κάθε εκδήλωση τιμής και μνήμης των συμπολεμιστών μας που έχασαν τη ζωή τους στα πεδία των μαχών, κρατώντας υψηλό το ελληνικό φρόνημα, την αξιοπρέπεια και την παλικάρια που χαρακτηρίζουν κάθε έλληνα και ελληνίδα.

Γιατί λαός που ξεχνά την ιστορία του είναι καταδικασμένος να τη ξαναζήσει....

Αλέξανδρος Μηλιώνης

Πρόεδρος, Πανελληνίου Συνδέσμου Αγωνιστών Κύπρου 1964-67-74

 

Βίντεο:

  

Για το Βίντεο ΠατήστεΕδώ..

Αγάπη μου, στην οδό Ιπποκράτους συρρίκνωσαν τον κόσμo

Κάναμε βόλτα στο δρόμο-βασίλειο του μοντελισμού στην Αθήνα και γνωρίσαμε τον κώδικα εκείνων που αρνούνται να μεγαλώσουν κι αντιλαμβάνονται τη ζωή σε κλίμακα.

Φωτογραφίες: Άγγελος Χριστοφιλόπουλος / FOSPHOTOS 

 

Λήδα Αδαμάκη - Τράντου

 

 

Οι δρόμοι έχουν τη δική τους ιστορία. Έχουν τα σύμβολα, τα αρώματα, τους ανθρώπους και τις μικρές κοινωνίες που τις χαρακτηρίζουν. Η οδός Ιπποκράτους (ή έστω ένα κομμάτι της),  ακόμα κι αν ανηφόρησαν εκεί τα γραφεία του ΠΑΣΟΚ, παραμένει –στη συμβολή της με τη Βαλτετσίου – το βασίλειο των Αθηναίων μοντελιστών εδώ και τριάντα περίπου χρόνια.
Ο πλαστικομοντελισμός είναι από τα χόμπι με τα οποία όλοι έχουμε ασχοληθεί κάπως αόριστα αλλά λίγοι έχουμε εξελίξει. Θυμηθείτε το τρενάκι γύρω από χριστουγεννιάτικο δέντρο, τις μικρές κατασκευές που προσπαθήσαμε κάποτε να συναρμολογήσουμε, τα αυτοκινητάκια και τις βέσπες με τα οποία παίξαμε και τα χρησιμοποιούμε σήμερα ως vintage διακοσμητικά, ακόμα και οι εργασίες στο μάθημα της Τεχνολογίας των πρώτων τάξεων του Λυκείου – όλα αυτά συνιστούν είδη μοντελισμού. Κάπως έτσι, η επαφή μας με τις μινιατούρες και τη ζωή σε κλίμακα αρχίζει χωρίς ίσως να το καταλαβαίνουμε και δεν σταματάει ποτέ. Ίσως αυτό εξηγεί τον «μαγνητισμό» που προκαλούν οι προθήκες των καταστημάτων στην Ιπποκράτους. Εκεί που το απλό βλέμμα συνοδεύεται από την κλίση του σώματος προς τα μπρος, εκεί που «μπαίνουμε» κυριολεκτικά στη βιτρίνα για να μη χαθεί καμία απολύτως λεπτομέρεια από το λαχταριστό γκρι, αγωνιστικό αεροπλανάκι που ποζάρει μπροστά μας.

Εμείς δεν κολλήσαμε απλά τα μούτρα μας στη βιτρίνα, μπήκαμε και μέσα τέσσερα μαγαζιά που συνιστούν την αθηναϊκή πιάτσα των modelistas. Ο πρώτος που «καπάρωσε» τη θέση του ήταν ο Καλφάκης που ξεκίνησε, όπως και οι περισσότεροι, ως χαρτοπωλείο στην Σταδίου το 1967. Στη συνέχεια μεταφέρθηκε στην στοά Μούγερ και βρίσκεται στο νούμερο 63 της Ιπποκράτους τα τελευταία 25 χρόνια. Μπαίνοντας στον σκοτεινό χώρο, τα κουτιά των συσκευασιών γεμίζουν τα ράφια μέχρι ψηλά και χρειάζονται προσεκτικές κινήσεις όταν πρόκειται να ξεκινήσει το «ψαχούλεμα». Ο υπεύθυνος του καταστήματος κύριος Δημήτρης βρίσκεται εκεί από τότε που άνοιξε, εξυπηρετώντας όσους έρχονται και ζητούν από τα εξαρτήματα για την κατασκευή ενός μικρού πλοίου μέχρι σύνεργα όπως κοπίδια, πινελάκια, μπογιές. Υπάρχει κι ένα παράρτημα στο Γαλάτσι που λειτουργεί κυρίως ως αποθήκη, όμως εδώ είναι κλασικό σημείο συνάντησης της κοινότητας των μοντελιστών. «Ο στατικός μοντελισμός είναι πλέον περισσότερο δημοφιλής γιατί είναι φθηνότερος σε σχέση με τα τηλεκατευθυνόμενα, λόγω της κρίσης το οικονομικό γίνεται σημαντικό κριτήριο», σημειώνει ενώ συζητάμε για τον ρόλο του internet και των ηλεκτρονικών πωλήσεων. Η βασική μου αντίρρηση αφορά στη συναναστροφή και την ανταλλαγή απόψεων, χαρακτηριστικά που λείπουν από τις απρόσωπες αγορές στο internet και χρειάζονται, ειδικά για εκείνους που δεν έχουν την παραμικρή ιδέα και είναι καινούριοι στο «χώρο». «Γι’ αυτό υπάρχουν πολλά φόρουμ. Τα καταστήματα επηρεάζονται με γεωμετρική πρόοδο από τις ηλεκτρονικές αγορές. Θυμάμαι το μπαμ που είχε συμβεί με την εμφάνιση του e–bay. Όλοι αγόραζαν από εκεί. Τώρα μπορεί να έχει μειωθεί ο ενθουσιασμός αλλά δεν σημαίνει ότι πηγαίνουν περισσότερο στα καταστήματα».

Ο κύριος Δημήτρης, στο κατάστημα του Καλφάκη, έχει από πίσω του δεκάδες βαγόνια.

Απέναντι βρίσκεται το ανανεωμένο κατάστημα του plastimodellismo που έχει αλλάξει συχνά τετράγωνα, πάντα όμως επί της Ιπποκράτους. «Ανοίξαμε το 1981 λίγο πιο ψηλά στην Ιπποκράτους και σταδιακά ακολουθήσαμε το “ρεύμα” κατεβαίνοντας και καταλήγοντας σε αυτό το ύψος», μου εξηγεί ο κ. Δημήτρης Λαρόζας ενώ προσπαθώ να βρω απάντηση στο γιατί αυτός ο δρόμος λειτουργεί ως μία ιδιότυπη βάση για τους μοντελιστές. Λίγες ημέρες νωρίτερα, στο κατάστημά του είχα γνωρίσει τον Νίκο Πρωτονοτάριο, μοντελιστή και μέλος του ελληνικού IPMS club, του σωματείου μοντελιστών που λειτουργεί ήδη από το 1982, συσπειρώνοντας τους φίλους του χόμπι, διοργανώνοντας εκθέσεις και ενισχύοντας την ανταλλαγή ιδεών, σχεδίων και μοντέλων. «Ο μοντελισμός άνθισε ιδιαίτερα μετά την πτώση του κομμουνισμού σε χώρες όπως Ουκρανία, Τσεχία, Πολωνία άρχισαν να λειτουργούν ιδιωτικές  εταιρείες. Σε αυτές τις χώρες υπήρχε κατασκευαστική εμπειρία, τους έλειπαν τα μοντέλα κι αναγκαστικά έφτιαχναν τα περισσότερα μόνοι τους. Έπειτα, μόλις μπήκε και η Κίνα στην αγορά, η παραγωγή έγινε μαζικότερη και φτάνουμε σήμερα να έχουμε απίστευτη ποικιλία και τρομερή εξέλιξη στα θέματα, τα χρώματα, ενώ όλα γίνονται περισσότερο φιλικά προς το περιβάλλον», όσον αφορά όμως στην ελληνική μοντελιστική (sic) κοινότητα και στο θέμα της πιάτσας, «αρχικά πρέπει να διευκρινίσουμε το θέμα των πολιτικών πεποιθήσεων. Πολλοί θεωρούν ότι επειδή τα πιο δημοφιλή μοντέλα είναι τα άρματα μάχης, έχουμε φιλοπολεμικά μιλιταριστικά φρονήματα, κάτι που δεν ισχύει. Όπως σε άλλου είδους κοινότητες, έτσι κι εδώ υπάρχουν άνθρωποι διαφορετικών πολιτικών πεποιθήσεων που διαφωνούν με τις ακρότητες και τους ενώνει η κοινή αγάπη για τον μοντελισμό. Στην Ιπποκράτους ξεκίνησαν ο Καλφάκης και ο Λαρόζας, εδώ σταδιακά συγκεντρώθηκε η αγορά, δημιουργώντας μία βάση, το δικό μας ξεχωριστό οικοσύστημα  μας βοηθάει να συναντιόμαστε ευκολότερα». Το ραντεβού τους δίνεται και τηρείται σχεδόν ευλαβικά κάθε Σάββατο με το αποκορύφωμα των συναντήσεων να είναι η ετήσια έκθεση της IPMS που αποτελεί το κορυφαίο γεγονός της χρονιάς. Φέτος έγινε το πρώτο Σαββατοκύριακο του Οκτώβρη στο Ελληνικό με κεντρικά θέματα τη συμπλήρωση εκατό χρόνων από την έναρξη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου και των εξήντα χρόνων από την απόβαση στη Νορμανδία.

Το plastimodellismo

Και ο κ. Λαρόζας, ιδιοκτήτης του plastimodellismo, είναι εκεί, για να σε βοηθήσει να φτιάξεις οτιδήποτε από το μηδέν…

…σαν αυτό το ξύλινο καράβι που είναι όλα κατασκευασμένα στο χέρι.

Πίσω στο plastimodellismo, μία απλή ματιά αρκεί για να φανταστεί κανείς ποια θα είναι η τελική μορφή που θα πάρουν όλα τα σκόρπια κομμάτια (ειδικά όταν προκύπτει από τα χέρια «επαγγελματιών χομπιστών»). Εντυπωσιακά ξύλινα καράβια είναι τοποθετημένα προσεκτικά σε διάφορες προθήκες μέσα στο μαγαζί και στη βιτρίνα ενώ από το ταβάνι «ίπτανται» μαχητικά αεροσκάφη, αρκετά κατασκευασμένα από το μηδέν. «Περισσότερο “πουλάνε” τα πολεμικά, τα άρματα μάχης και κυρίως ρέπλικες εκείνων που έχουν πάρει μέρος σε μάχες, (ιδιαίτερα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου), κι άρα έχουν μία ιστορία από πίσω τους. Με μικρή διαφορά, πρώτα στις προτιμήσεις είναι τα αεροπλάνα». Για τους «τεμπέληδες» υπάρχουν βέβαια και τα μοντέλα που είναι εξαρχής συναρμολογημένα. Όλοι οι μοντελιστές συναινούν πως η θέληση, η υπομονή και, πιο βασικά, το μεράκι είναι τα μυστικά της επιτυχίας. «Μόλις μπει το μικρόβιο της δημιουργίας, η συνέχεια είναι ανεξέλεγκτη. Υπάρχουν αρκετοί που ενδιαφέρονται για την λειτουργικότητα των μοντέλων και όχι για την εμφάνιση. Εδώ οι περισσότεροι που έρχονται δίνουν έμφαση στην καλλιτεχνική πλευρά των δημιουργιών τους». Η μικρή κλίμακα, όπως προέκυψε από τη συζήτηση με τον κ. Λαρόζα, δεν είναι περιοριστική, «αναπτύσσουν ταυτόχρονα με αυτή τους την ενασχόληση κι άλλα ενδιαφέροντα. Κάποιοι μάλιστα κατέληξαν πιλότοι, έχοντας κάνει την εκκίνησή τους με τα “αεροπλανάκια”».

Ένα από αυτά τα «αεροπλανάκια» με τον πιλότο του.

Το τρίτο μαγαζί της παρέας είναι και η νεότερη είσοδος στη γειτονιά. Μπαίνοντας στο Fasma Models, η πρώτη απορία είναι «μα καλά, πόσα κουτιά μπορούν να χωρέσουν σε μερικά τετραγωνικά;». Ο Χρήστος Αποστολόπουλος όμως μπορεί να απαντήσει γρήγορα στο πού βρίσκεται το κάθε τι και στο ποια είναι τα πιο κατάλληλα για τους αρχάριους και ποια για τους προχωρημένους. Το Fasma Models ξεκίνησε τη λειτουργία του το 2002 και επέλεξε την περιοχή ακριβώς επειδή ήταν «η πιάτσα μας». Ο Χρήστος ουσιαστικά μεγάλωσε μέσα στον μοντελισμό, αφού ασχολείται από 9 ετών. «Αρχικά ξεκίνησα εν είδει παιχνιδιού, με αφορμή κάποια ντοκιμαντέρ και κόμικ για τον Β’ Παγκόσμιο» και η συνέχεια του επιφύλασσε συμμετοχές σε εκθέσεις και διαγωνισμούς, διοργανώσεις που οι Έλληνες μοντελιστές λαμβάνουν πολύ καλές θέσεις. «Δεν είναι τόσο ακριβό hobby. Πολλοί έρχονται και άλλοι επιστρέφουν σε αυτό λόγω της κρίσης, μιας και τα μοντέλα μπορεί να ξεκινούν από τα 5 ευρώ». Ο αντίποδας του ίντερνετ φαίνεται να απασχολεί όλους τους ιδιοκτήτες καταστημάτων, αλλά τον καθένα με διαφορετικό τρόπο. «Όσοι αγοράζουν online πιστεύω πως το κάνουν επειδή το προϊόν που αναζητούν έχει καταργηθεί. Λόγω των φόρουμ, ο μοντελισμός έχει γίνει περισσότερο κοινωνικός, προκύπτουν γκρουπ που βρισκόμαστε, “μοντελάρουμε” μαζί και συνεργαζόμαστε ώστε να εξελιχθούμε στην πράξη». Όταν όμως αναφερόμαστε στο διαδίκτυο, επαναφέρεται και το θέμα της βιωσιμότητας των καταστημάτων όχι μόνο από τους ήδη μοντελιστές αλλά και από εκείνους που τώρα ξεκινούν να ψάχνονται. «Είναι γεγονός πως το πιο δραστήριο ηλικιακά group είναι μεταξύ 30 και 45 ετών. Οι μικρότεροι, εκτός από εκείνους που υποχρεώνονται από τα σχολικά μαθήματα για κάποιες μακέτες, είναι παιδιά μοντελιστών που οι γονείς τους ίσως προσπαθούν να τα “ξεκολλήσουν” από τα videogames». Η «ελπίδα» των τελευταίων χρόνων βρίσκεται σε αυτούς που πηγαίνουν μόνοι τους, ακριβώς επειδή έχουν επηρεαστεί από κάποια παιχνίδια όπως το World of Tanks ή World of Planes και θέλουν να περάσουν από την εικονική στην απτή πραγματικότητα. Πίσω από το ταμείο και τη θέση του Χρήστου, υπάρχει μία, μάλλον αποκαλυπτική και απειλητική, γυναικεία φιγούρα. «Υπάρχουν γυναίκες στο χόμπι αλλά στο περισσότερο δημιουργικό κομμάτι ή στην κατηγορία του fantasy» μας απαντά, κάτι που λίγο-πολύ επιβεβαιώνουν και οι υπόλοιποι.

Ο Χρήστος Αποστολόπουλος του Fasma Models ασχολείται από τα 9 του χρόνια με τον μοντελισμό

Και πίσω του βρίσκεται αυτή η αποκαλυπτική κυρία, προφυλαγμένη σε προθήκη.

Τρενάκια, πολλά τρενάκια, παντού τρενάκια

Δίπλα στο Fasma, σε ένα αναλογικά μικρότερο σε διαστάσεις μαγαζί, βρίσκεται το Modelling Centre που παρουσιάζει μία βασική διαφορά από τα υπόλοιπα. Ο μεγάλος αριθμός από τρενάκια στη βιτρίνα, σχεδόν συνειρμικά, μεταφέρει ένα εορταστικό κλίμα. Ένα τετράγωνο πάνω από το κατάστημά του, ο κύριος Χρήστος Κορδάτος μας υποδέχεται στο εργαστήριό του, ένα ημιυπόγειο επί του πεζόδρομου της Δερβενίων. Αμέσως μετά τα σκαλάκια, βρίσκεται μία τεράστια μακέτα, παραγγελία ενός πελάτη, σκεπασμένη με σελοφάν. «Άνοιξα το κατάστημά μου στη Νέα Σμύρνη το 1998 με είδη μοντελισμού. Μετά, το 2005, ανοίξαμε και στην Ιπποκράτους, μιας και αποτελούσε σημείο αναφοράς για εμάς, αφού το θέμα μας σχεδόν εξ ολοκλήρου είναι τα τρένα. Ασχολούμαι από μικρός με τα τρένα και έχουν μία σημαντική διαφορά από τα υπόλοιπα, με συναρπάζει η κίνηση και η λειτουργικότητά τους. Μπορεί κάποιος να αγοράσει το βασικό starter kit κι από εκεί και πέρα να το επεκτείνει και -γιατί όχι –  να φτιάξει μία μακέτα σαν αυτή εδώ». Η άμεση υπόθεση που κάνω είναι πως η κίνηση αυξάνεται κατακόρυφα την εορταστική περίοδο. Πράγματι, «έρχονται γονείς για να πάρουν τρενάκια για τα παιδιά τους. Όμως αν δεν θέλουν να ασχοληθούν πραγματικά, τους προτρέπω να αγοράσουν από τα καταστήματα που διαθέτουν τα προκατασκευασμένα. Εδώ τα μοντέλα είναι αυθεντικές ρέπλικες, κυρίως γερμανικών τρένων, δεν είναι φουτουριστικά. Οι περισσότεροι γονείς μάλλον χρησιμοποιούν σαν δικαιολογία τα παιδιά τους γιατί ντρέπονται να παραδεχτούν πως έχουν πάθος με τα “τρενάκια”». Παλιότερα μάλιστα, επί δραχμής, υπήρχαν πελάτες που μάζευαν χρήματα ειδικά γι’ αυτό αφού «το χόμπι  δεν έχει τιμή» και μπορεί να αγόραζαν ολόκληρο το ράφι με τα εξαρτήματα για να φτιάξουν τον δικό τους σταθμό, τα δικά τους «δρομολόγια» ή ακόμη ειδικά βαγόνια που δε διατίθενται στο εμπόριο και η τιμή τους μπορεί να αγγίξει κάποιες χιλιάδες ευρώ. Ο κύριος Κορδάτος πάντως παραδέχεται την αφοσίωσή του και την δείχνει και έμπρακτα, μιας που από το 2007 φτιάχνει από το μηδέν τη μεγαλύτερη ίσως μακέτα των Βαλκανίων. «Η μακέτα είναι 110 τ. μ. και απεικονίζει ένα χωριό σχεδιασμένο στα ελληνικά πρότυπα. Μαζευόμαστε κάθε Σαββατοκύριακο μία ομάδα τεσσάρων, πέντε ατόμων και την στήνουμε. Χρειαζόμαστε περίπου δύο με τρία χρόνια μέχρι να ολοκληρωθεί αλλά θα γίνει ένα πραγματικό χωριό, με κίνηση και ήχους». Σε έναν από τους πάγκους είναι προσεκτικά ακουμπισμένη η είσοδος ενός ζωολογικού κήπου που θα συμπεριληφθεί σε μία άλλη μακέτα. Οι λεπτομέρειες όλες ζωγραφισμένες στο χέρι, αψεγάδιαστες και μία λάθος κίνηση αρκεί για να χρειαστεί να ξαναγίνει όλο από την αρχή.

Το εργαστήριο του κ. Κορδάτου, ιδιοκτήτη του Modelling Centre. Μια τεράστια μακέτα, παραγγελία κάποιου πελάτη.

Ο κ. Χρήστος Κορδάτος εξηγώντας τα πάντα σχετικά με τα τρενάκια και την «τρέλα» που τα συνοδεύει.

Μία ιδέα από την 110τμ μακέτα που ετοιμάζει ο κ. Κορδάτος μαζί με την ομάδα του. / φωτό: από το αρχείο του Modelling Centre

Στην περίπτωση των καταστημάτων μοντελισμού ισχύει μία περίεργη για την εποχή συνθήκη, εκείνη της ισχύος εν τη ενώσει. Ευγενής άμιλλα, υγιής ανταγωνισμός, πείτε το όπως θέλετε. Η ουσία ότι τα μέλη της κοινότητας επισκέπτονται ο ένας τον άλλο «ανταγωνιστή», λένε τα νέα τους, τι καινούριο ανακάλυψαν, τι ξεκίνησαν να «μοντελάρουν», πότε θα το τελειώσουν. Με αυτόν τον τρόπο η πιάτσα τους, αν και πλήττεται από την οικονομική κρίση, διατηρείται στη ζωή, ελπίζει για νέο αίμα στο hobby τους, Είναι πολύ ωραίο να υπάρχουν ακόμη τέτοιοι τρελοί Μπέντζαμιν Μπάτον στο κέντρο της Αθήνας, είναι ωραίο να μεγαλώνει μικραίνοντας. 
Καλφάκης, Ιπποκράτους 63, 210 364 2889plastimodellismo, Ιπποκράτους 48, 210 361 3011Fasma models, Ιπποκράτους 52, 210 360 6804Modelling Centre, Ιπποκράτους 52-54, 210 363 1106

Έχουμε πολλές περισσότερες φωτογραφίες βέβαια, δείτε τις στο gallery παρακάτω

37PHOTOS

Αγάπη μου, στην οδό Ιπποκράτους συρρίκνωσαν τον κόσμo

Φωτογραφίες: Άγγελος Χριστοφιλόπουλος / FOSPHOTOS

share549

tweet

LIKE US ON FACEBOOK

ΣΧΕΤΙΚΑ
ΑΡΘΡΑ

ΠΟΛΗΑυτό το DVD Club των Εξαρχείων θα υπάρχει και μετά το τέλος του Κόσμου


Πηγή:  http://popaganda.gr